نمرهٔ خوانایی خوب چیست؟
برای خوانندهٔ عمومی، متنی که LIX آن حدود ۳۰ تا ۴۰ باشد معمولاً آسان تلقی می‌شود و حدود ۴۰ تا ۵۰ متوسط است. متن حقوقی، علمی و پایان‌نامه‌ای اغلب بالاتر می‌رود و برای مخاطب متخصص اشکالی ندارد. «خوب» یعنی مناسب خوانندهٔ شما.
LIX چگونه حساب می‌شود؟
LIX دو چیز را جمع می‌کند: میانگین تعداد کلمه در هر جمله و درصد کلمه‌هایی که بیش از شش حرف دارند. جمله‌های کوتاه‌تر و واژه‌های کوتاه‌تر نمره را پایین می‌آورند. فرمول: کلمه‌ها ÷ جمله‌ها + ۱۰۰ × (کلمه‌های بلند ÷ کلمه‌ها). این شاخص را بیورنسون (۱۹۶۸) برای زبان‌های اروپایی ساخت.
| نمرهٔ LIX | سطح |
|---|---|
| کمتر از ۳۰ | بسیار آسان |
| ۳۰ تا ۴۰ | آسان |
| ۴۰ تا ۵۰ | متوسط |
| ۵۰ تا ۶۰ | دشوار |
| ۶۰ و بیشتر | بسیار دشوار |
چرا فرمول فلش نیست؟
فرمول‌های معروفی مثل فلش به شمارش هجا نیاز دارند و برای هر زبان جداگانه تنظیم شده‌اند. برای فارسی فرمول معتبر و پذیرفته‌شده‌ای در ابزار نیست، پس از LIX استفاده می‌شود که فقط طول جمله و طول کلمه را می‌خواهد. این شاخص هم برای فارسی آزموده نشده است. حرف‌های فارسی با نیم‌فاصله و پیشوند و پسوند به‌هم می‌پیوندند و ممکن است عدد را کمی جابه‌جا کنند. بنابراین نمره را برای مقایسهٔ نسخه‌های متن خودتان به کار ببرید، نه برای ادعای «این متن در پایهٔ فلان است».
نمره چه چیزی را نمی‌گوید؟
فرمول فقط طول جمله و کلمه را می‌شمارد. استدلال، ساختار، انتخاب واژه و دانستهٔ خواننده را نمی‌فهمد. جملهٔ کوتاه هم می‌تواند گنگ باشد و جملهٔ بلند هم روشن. نمره را دعوتی برای بازخوانی بدانید.
چطور متن را خواناتر کنیم؟
- جمله‌های بیش از حدود ۲۵ کلمه را بشکنید.
- جایی که واژهٔ ساده همان معنا را می‌دهد، آن را بنویسید.
- فعل را به جمله نزدیک کنید و جمله‌های معلوم بنویسید.
- تیتر، فهرست و پاراگراف کوتاه بگذارید.
- متن را بلند بخوانید؛ اگر نفستان بُرید، جمله بلند است.
برای خطاهای نوشتاری از ویراستار آنلاین و برای جمله‌های خشک از اصلاح جمله کمک بگیرید.