Τι μετρά ο δείκτης LIX
Ο LIX (Läsbarhetsindex) προτάθηκε από τον Carl-Hugo Björnsson το 1968. Υπολογίζεται από δύο μεγέθη: τον μέσο αριθμό λέξεων ανά πρόταση και το ποσοστό των λέξεων με πάνω από έξι γράμματα. Τα δύο μεγέθη προστίθενται και το άθροισμα είναι ο δείκτης. Δεν χρειάζεται μέτρηση συλλαβών και δεν είναι φτιαγμένος για μία γλώσσα, γι' αυτό τον εφαρμόζουμε και στα ελληνικά.
Πώς διαβάζετε το αποτέλεσμα
| LIX | Περιγραφή |
|---|---|
| κάτω από 30 | Πολύ εύκολο κείμενο |
| 30–40 | Εύκολο |
| 40–50 | Μέτριο |
| 50–60 | Δύσκολο |
| πάνω από 60 | Πολύ δύσκολο |
Οι περιγραφές προέρχονται από την ευρέως χρησιμοποιούμενη κλίμακα του LIX και δεν έχουν βαθμονομηθεί ειδικά για τα ελληνικά.
Γιατί τα ελληνικά βγαίνουν «δύσκολα»
Οι ελληνικές λέξεις έχουν συνήθως περισσότερα γράμματα λόγω των καταλήξεων (π.χ. «ενημερώνεται», «αποθηκεύεται»). Έτσι το ποσοστό των μακριών λέξεων ανεβαίνει ακόμη και σε απλές προτάσεις και ο δείκτης δείχνει υψηλότερος από ό,τι θα περίμενε κανείς. Γι' αυτό μην συγκρίνετε ελληνικό κείμενο με πίνακες που έχουν φτιαχτεί για άλλες γλώσσες, και προτιμήστε να συγκρίνετε δύο εκδοχές του δικού σας κειμένου.
Τι δεν ελέγχει
Ο δείκτης δεν διαβάζει νόημα. Ένα σύντομο κείμενο με δυσνόητους όρους μπορεί να βγει «εύκολο», και ένα καθαρά γραμμένο επιστημονικό κείμενο να βγει «δύσκολο». Επίσης δεν βαθμολογεί ορθογραφία ή γραμματική. Για αυτά χρησιμοποιήστε τον γραμματικό έλεγχο. Για κείμενα με πολύ λίγες προτάσεις η βαθμολογία είναι ασταθής, οπότε χρησιμοποιήστε κείμενο με αρκετές προτάσεις.
Πότε χρησιμεύει περισσότερο
Ο δείκτης βοηθά κυρίως σε σύγκριση: γράφετε μια εκδοχή, τη μετράτε, κοντύνετε τις προτάσεις και τη μετράτε ξανά. Αν ο αριθμός πέφτει και το κείμενο διαβάζεται πιο εύκολα και σε εσάς, η αλλαγή βοήθησε. Αν το κείμενο είναι τεχνικό ή νομικό, ένας υψηλός δείκτης είναι αναμενόμενος.
Πώς να χαμηλώσετε τον δείκτη
- Σπάστε τις προτάσεις που ξεπερνούν τις 25 λέξεις σε δύο.
- Αντικαταστήστε μακροσκελείς ονοματικές εκφράσεις με ρήματα («πραγματοποιείται η εξέταση» γίνεται «εξετάζουμε»).
- Αφαιρέστε επαναλήψεις και περιττά επιθετικά.
- Για να ξαναγράψετε μια βαριά πρόταση, δοκιμάστε τη βελτίωση προτάσεων ή τη σύντμηση και επέκταση.
Δείτε και τον οδηγό για το επίσημο και ανεπίσημο ύφος, αν το κείμενό σας απευθύνεται σε συγκεκριμένο κοινό.