این ابزار چه چیزی را بررسی میکند؟
هر واژهٔ ورودی را با واژهنامهٔ املایی Lilak میسنجد. اگر واژه یا صورت صرفشدهٔ آن (مثلاً با وندها) در واژهنامه باشد، ✓ میبینید و اگر نباشد، ✗ و چند املای نزدیک. سپس با زدن «معنی»، توضیح واژه را از ویکیواژهٔ فارسی میخوانید. بررسی با «ي» و «ك» عربی هم کار میکند، چون پیش از جستوجو به «ی» و «ک» فارسی تبدیل میشوند.
✓ و ✗ را چطور بخوانیم؟
| نتیجه | معنی | کار بعدی |
|---|---|---|
| ✓ | واژه در واژهنامه هست | معمولاً درست است؛ در متن رسمی جایگاه آن را هم ببینید |
| ✗ | واژه در واژهنامه نیست | املای پیشنهادی را بخوانید؛ ممکن است نام خاص یا اصطلاح تازه باشد |
دقت کنید: ✓ یعنی واژه در واژهنامهای آزاد وجود دارد، نه اینکه فرهنگستان آن را تأیید کرده باشد.
مرجعها: فرهنگستان، دهخدا، معین
فرهنگستان زبان و ادب فارسی «دستور خط فارسی» را منتشر میکند که مرجع املاست و قاعدهٔ نیمفاصله و املای واژههای دخیل (مثل اتاق با «ت») را مشخص میکند. لغتنامهٔ دهخدا و فرهنگ معین فرهنگهای بزرگ فارسیاند. این ابزار جای آنها نیست؛ در پروژههای رسمی همان مرجعها را ببینید. برای قاعدهها این راهنماها را بخوانید: دستور خط فارسی، واژههای پراشتباه و سرهمنویسی و جدانویسی.
چند مثال از واژههای پراشتباه
واژههای دخیل بیشترین تردید را میسازند: «اتاق» یا «اطاق»، «بلیت» یا «بلیط»، «باتری» یا «باطری»، «امپراتور» یا «امپراطور». قاعدهٔ کلی دستور خط این است که «ط» برای واژههای عربی است و واژههای ترکی و فرنگی با «ت» نوشته میشوند. ولی همهٔ موارد را نمیتوان با یک قاعده حل کرد، و بعضی واژهها دو املا دارند. در چنین مواردی متن دستور خط و فرهنگهای بزرگ داور نهاییاند.
فرهنگ لغت یا غلطیاب؟
فرهنگ لغت برای یک واژه است. برای کل متن، غلطیاب املایی واژههای ناشناخته و مشکلهای «ی/ک» عربی، نیمفاصله و نشانهگذاری را در یک بار نشان میدهد. برای دستور زبان و روانسازی ویراستار آنلاین را امتحان کنید و برای واژهٔ جایگزین مترادفیاب.