غلطیاب املایی فارسی چه چیزهایی را میبیند؟
در فارسی، بخش بزرگی از خطاها غلط املایی به معنای ناآشنابودن واژه نیستند، بلکه مشکل نویسه و فاصلهاند: «ك» عربی بهجای «ک»، چسباندن «می» به فعل، یا ریختن ویرگول لاتین در جمله. این ابزار همین دسته را بر اساس دستور خط فرهنگستان زبان و ادب فارسی پیدا میکند.
قاعدههایی که بررسی میشوند
| مورد | نمونهٔ نادرست | شکل درست |
|---|---|---|
| نویسههای عربی | كتاب، ياد | کتاب، یاد |
| پیشوند «می» و «نمی» | میشود، نمیدانم | میشود، نمیدانم |
| نشانهٔ جمع «ها» | کتابها | کتابها |
| نشانهگذاری | سلام, خوبی? | سلام، خوبی؟ |
| فاصله پیش از نشانه | ایران ، تهران | ایران، تهران |
| گیومه | "سلام" | «سلام» |
نیمفاصله چیست و چرا مهم است؟
نیمفاصله (نویسهٔ ZWNJ) فاصلهای است که دو بخش واژه را از هم جدا میکند اما واژه را دو کلمه نشان نمیدهد. اگر «می شود» را با فاصلهٔ کامل بنویسید، رایانه دو واژه میبیند؛ اگر «میشود» بنویسید، واژه به شکلی خوانده میشود که دستور خط تأیید نمیکند. در راهنمای نیمفاصله در فارسی روش تایپ آن را در ویندوز، macOS، اندروید و iOS بخوانید.
واژهنامه و حد آن
واژههای ناشناخته با واژهنامهٔ املایی Lilak سنجیده میشوند؛ واژهنامهای اجتماعی با پروانهٔ Apache-2.0 که فهرست رسمی فرهنگستان نیست. نامهای خاص، اصطلاحهای تخصصی و واژههای تازه ممکن است بهاشتباه علامت بخورند و برخی غلطهای درستنما هم دیده نشوند. جفتواژههایی مثل «اتاق/اطاق» را هم با فرهنگها و دستور خط تطبیق دهید. برای دستور زبان و روانسازی از ویراستار آنلاین کمک بگیرید.
چند نکته
- در تغییرهای پیشنهادی، به متنهای چندزبانه و اسم خاص دقت کنید.
- در واژههایی مثل «کتابها» نوشتن چسبیده برای بعضی واژههای کوتاه نیز رایج است؛ پیشنهاد را با سبک متن خود هماهنگ کنید.
- ارقام را یکدست کنید: یا فارسی (۱۲۳) یا لاتین (123)، نه آمیخته.