Wat vangt een spellingcontrole wel en niet?
Een spellingcontrole vergelijkt elk woord met een woordenlijst. Staat het er niet in, dan wordt het gemarkeerd en komen de dichtstbijzijnde woorden als suggestie. Zo vind je typfouten als tekts of verzonnen spellingen als paddestoel.
Betekenis kan ze niet lezen. Hij word is fout door de regels voor d en dt, maar wordt en word bestaan allebei, dus een woordenlijst alleen ziet het verschil niet. Daarom zijn er extra regels voor de bekende patronen. Voor een controle van de hele zin gebruik je de grammaticachecker.
De officiële spelling en de OpenTaal-lijst
De Taalunie beheert de officiële spelling in de Woordenlijst Nederlandse Taal, die online staat op woordenlijst.org. De officiële spelling is bindend voor overheid en onderwijs; de Woordenlijst staat online in de editie van 2015. De OpenTaal-lijst is een open woordenlijst die tegen die Woordenlijst is gecertificeerd. De tool is dus geen vervanging van het Groene Boekje: twijfel je over een bijzonder geval, zoek het dan op in de Woordenlijst.
Fouten die vaak voorkomen
- Werkwoordspelling (d of dt): ik word, hij wordt; het is gebeurd, het gebeurt.
- Kofschip: gefaxt, gefietst, maar gewerkt en gebeurd.
- Tussen-n: paddenstoel, pannenkoek, boekenkast.
- Meervoud met apostrof: collega's, baby's, auto's, maar cafés.
- Verwarde woorden: hun of zij, groter dan en niet groter als, jou of jouw.
- Hoofdletters: middeleeuwen schrijf je met een kleine letter.
Een overzicht staat in de gids Veelgemaakte spelfouten in het Nederlands.
Zo gebruik je de controle slim
- Plak je tekst en lees de melding met de reden, niet alleen de suggestie.
- Neem een suggestie alleen over als het woord echt bedoeld was; bij eigennamen, afkortingen en vaktermen kies je ervoor het woord te laten staan.
- Laat daarna de grammaticachecker de hele tekst nalezen op fouten die uit goede woorden bestaan, zoals een verkeerd voornaamwoord.
- Twijfel je over een bijzonder geval, zoek het op in de online Woordenlijst of op Taaladvies.net.
Voor schoolwerk is het handig om vóór het inleveren een laatste controle te doen, ook als je tekst al in een tekstverwerker is nagelezen: tekstverwerkers lossen nooit alles op en gebruiken niet altijd de nieuwste woordenlijst.
Beperkingen
Een woordenlijst kent niet elke eigennaam, afkorting of vakterm, dus verwacht soms een onterechte melding. Aaneen- of los-schrijven en echte grammaticafouten worden maar beperkt gevonden. Lees je tekst na afloop dus altijd nog even zelf, vooral bij een sollicitatie of inlevermoment.