Spellingregels van het Nederlands: het complete overzicht met voorbeelden

De officiële Nederlandse spelling staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Taalunie, het Groene Boekje, voor Nederland, Vlaanderen en Suriname. De kernregels gaan over klanken, werkwoordsvormen, tussen-n, trema, koppelteken, hoofdletters, apostrof en leenwoorden. Dit overzicht geeft per regel een tabel met goed en fout en verwijst naar de verdiepende gidsen.

Welke spelling geldt voor het Nederlands?

De officiële Nederlandse spelling wordt vastgesteld door de Nederlandse Taalunie, de overheidsorganisatie van Nederland, Vlaanderen en Suriname. De regels en de woorden staan in de Woordenlijst Nederlandse Taal, in de volksmond het Groene Boekje. De online versie vind je op woordenlijst.org. Overheid en onderwijs in Nederland en Vlaanderen gebruiken deze spelling, en dus is die ook de maatstaf voor je werkstuk, scriptie, sollicitatiebrief of zakelijke mail.

De spelling is in de afgelopen decennia een paar keer aangepast, onder meer in 1995 en 2005. Sinds die hervormingen schrijf je bijvoorbeeld pannenkoek met tussen-n en middeleeuwen met kleine letter. Voor de Woordenlijst is de online editie leidend; de spelling in dit overzicht is gecontroleerd op 2026-11-01.

Dit overzicht loopt de belangrijkste regels langs. Per onderdeel vind je een tabel met goed en fout. Waar een eigen gids bestaat, staat een link. Een regel zonder uitzonderingen bestaat zelden in de spelling, dus gebruik de Woordenlijst als je twijfelt.

1. Je schrijft zoals je spreekt, met vaste patronen

Het Nederlands heeft een vrij regelmatige spelling, maar een paar patronen zorgen voor veel fouten.

Open en gesloten lettergrepen

Een lange klinker in een open lettergreep schrijf je met één letter, in een gesloten lettergreep met twee: maken (ma-ken), maar maak; boot (gesloten) en boten (open, één o). Een korte klinker in een open lettergreep krijgt de volgende medeklinker twee keer: kennen, zitten, mannen.

Dubbele medeklinker of niet

Na een korte klinker staat bij een open lettergreep een dubbele medeklinker. Dat merk je aan het verschil tussen "de bomen" (lange o, bos) en "de bommen" (korte o, explosief).

2. Werkwoordsspelling: d of t

De meest voorkomende spelfout bij volwassenen is de d/t-fout bij de persoonsvorm en het voltooid deelwoord. Een paar kernvoorbeelden:

Voor het voltooid deelwoord van zwakke werkwoorden gebruik je het ’t kofschip: als de stam eindigt op t, k, f, s, ch of p, schrijf je -t (gewerkt, gefietst), anders -d (gehoord, gebeurd). Bij leenwerkwoorden als faxen kijk je naar de klank: gefaxt. De verdieping staat in de gids d of dt bij werkwoorden.

3. ij of ei, au of ou

Deze klanken klinken in het Nederlands vrijwel hetzelfde, maar worden verschillend geschreven. Er is geen betrouwbare uitspraakregel, dus zoek bij twijfel het woord op.

Een handig geheugensteuntje bestaat niet voor alle woorden, maar je merkt na verloop van tijd dat je ze automatisch goed schrijft zodra je veel leest.

4. De tussen-n en de tussen-s

Bij samenstellingen schrijf je vaak een verbindingsklank. De tussen-n schrijf je als het eerste deel een meervoud op -en heeft of daar gevoelsmatig bij hoort: boekenkast, paddenstoel, pannenkoek, kippenei. Uitzonderingen bestaan, bijvoorbeeld zonnestraal. De tussen-s komt voor bij onder meer scheidsrechter en liefdesbrief.

De regels voor samenstellingen en de Engelse ziekte staan in de gids aan elkaar of los schrijven.

5. Het trema

Het trema (twee puntjes) staat op een klinker om aan te geven dat een nieuwe lettergreep begint, zodat je geen verkeerde klank leest. Je gebruikt het bij klinkers die anders samen één klank lijken: ideeën, tweeën, financiële, zeeën, geïnteresseerd, coördinatie.

Het trema is een spelregel, geen versiering. Je ziet het op het toetsenbord niet altijd terug, maar Word, telefoons en de AdeptWrite-spellingcontrole accepteren de letters ë, ï en ö zonder problemen.

6. Het koppelteken

Het koppelteken, of streepje, gebruik je bij:

• botsende klinkers die tot verkeerd lezen leiden: zee-egel, auto-ongeluk;
• letterwoorden: pdf-bestand, tv-programma;
• cijfers: 10-jarige;
• een meerdelige eigennaam als eerste deel: Albert Heijn-winkel;
• opsommingen met weglating: boeken- en tijdschriftenschap.

Voor al het andere schrijf je aan elkaar. Meer weten? Lees het koppelteken en het streepje.

7. Hoofdletters

Hoofdletters zijn in het Nederlands spaarzaam. Je gebruikt ze aan het begin van een zin en bij eigennamen.

Maanden, dagen en seizoenen schrijf je met kleine letter, en volgens de huidige Woordenlijst ook perioden als de middeleeuwen. Talen en nationaliteiten schrijf je met hoofdletter: Nederlands, Frans, Belg. Bijvoeglijke vormen afgeleid van een eigennaam volgen de eigennaam: de Nederlandse regering.

Een verdieping volgt in de gids over hoofdletters in het Nederlands.

8. Apostrof en meervoud

Het meervoud van de meeste woorden eindigt op -en of -s. Een apostrof zet je alleen in specifieke gevallen.

De apostrof in 's ochtends en 's avonds is een uitzondering op de eigennaamregel: het is een vaste verkorte vorm.

9. Leenwoorden

Leenwoorden uit het Engels, Frans en andere talen behouden vaak hun eigen spelling of passen zich aan het Nederlands aan. De Woordenlijst bepaalt per woord wat mag.

Bij meervouden van Engelse leenwoorden volg je de Nederlandse regel: computers, e-mails, babysitters. Bij samenstellingen met leenwoorden geldt de normale aaneenschrijving: webshop, laptoptas.

10. Veelverwisselde woorden

Sommige woorden klinken gelijk of lijken op elkaar, maar worden verschillend gebruikt.

Meer over "hun" en "hen" lees je in hun of hen gebruiken. Andere gebruikelijke fouten staan in veelgemaakte spelfouten in het Nederlands.

11. Leestekens en cijfers

Leestekens horen ook bij de spelling. Een punt of komma volgt direct op het woord, zonder spatie ervoor, met één spatie erachter. Het decimaalteken is in Nederland en Vlaanderen een komma: 3,5 procent; duizendtallen scheid je met een punt of spatie: 1.250 of 1 250 euro. Datums schrijf je als 1 november 2026; in een tabel of formulier is 01-11-2026 gebruikelijk. De Taalunie geeft de voorkeur aan enkele aanhalingstekens (‘zo’), maar dubbele (“zo”) zijn ook toegestaan.

Voor de komma staan de regels in de gids over komma's in het Nederlands, en het grote overzicht van leestekens vind je in leestekens in het Nederlands.

Verschillen tussen Nederland en Vlaanderen

De Woordenlijst geldt voor het hele taalgebied, dus de spelling is gelijk in Nederland, Vlaanderen en Suriname. Verschillen zitten in woordkeuze en woordgebruik, niet in de officiële spelling. Een Vlaming schrijft bijvoorbeeld "ik kijk naar de film" op dezelfde manier als een Nederlander, ook al klinkt een woord als "goesting" regionaal. Een spellingcontrole voor het Nederlands kent beide varianten en markeert regionale woorden dus niet als fout zolang ze in de Woordenlijst staan.

Een tekst voor en na de spellingcontrole

Zo ziet een korte mail eruit met de fouten uit dit overzicht erin:

Beste meneer De Vries, ik heb mijn ideeen voor het project op een rijtje gezet. Hij word morgen besproken met de project leider en twee collega's. Ik hoop dat u er naar kunt kijken. Groter als vorig jaar is het budget niet. Met vriendelijke groet, Mia

En zo ziet dezelfde mail eruit na een controle:

Beste meneer De Vries, ik heb mijn ideeën voor het project op een rijtje gezet. Het wordt morgen besproken met de projectleider en twee collega's. Ik hoop dat u ernaar kunt kijken. Groter dan vorig jaar is het budget niet. Met vriendelijke groet, Mia

Er zijn hier vijf soorten fouten gecorrigeerd: het ontbrekende trema (ideeën), de d/t-vorm (het wordt), de gesplitste samenstelling (projectleider), een los voegwoord dat aaneen hoort (ernaar) en de vergelijking met dan. De kans is groot dat een spellingcontrole er twee of drie vindt en de rest niet. Daarom blijft nalezen met de Woordenlijst naast je belangrijk.

Spelling op school, in de studie en op het werk

Op de basisschool en in het voortgezet onderwijs wordt de spelling van de Woordenlijst als norm gebruikt, en docenten rekenen spelfouten mee in de beoordeling van een werkstuk of verslag. Aan hogescholen en universiteiten is de spelling van een scriptie een onderdeel van de verzorging; veel opleidingen hebben eigen schrijfrichtlijnen, dus lees die van je opleiding. Op het werk geldt dat een foutloze brief of mail een professionele indruk maakt, zeker bij een sollicitatie. Sommige organisaties hebben een eigen stijlgids die van de Woordenlijst afwijkt, bijvoorbeeld voor merknamen. Volg dan de huisstijl voor die woorden en de Woordenlijst voor de rest.

Zo controleer je je tekst

1. Schrijf eerst, controleer daarna. Spelling controleren tijdens het schrijven haalt je uit je verhaal.
2. Zoek op wat je niet zeker weet. Typ het woord in de Woordenlijst op woordenlijst.org.
3. Lees voor advies over twijfelgevallen op Taaladvies.net, de adviesdienst van de Taalunie.
4. Gebruik een spellingcontrole als extra paar ogen. Het vindt typefouten en bekende slippers, maar het is niet onfeilbaar.
5. Lees je tekst hardop. Dan hoor je ontbrekende woorden en vreemde zinsbouw.

Wat doen de tools van AdeptWrite?

De spellingcontrole Nederlands draait in je browser. Ze gebruikt de open OpenTaal-woordenlijst, die gecertificeerd is tegen de Woordenlijst, markeert onbekende woorden en een aantal bekende fouten (zoals paddestoel, pannekoek, ideeen) en geeft per melding een korte reden. De tekst verlaat je browser daarvoor niet. De spellingcontrole controleert woorden en vaste patronen; ze is geen volledige grammaticacontrole en ziet bijvoorbeeld niet altijd of een bestaand woord verkeerd is gekozen.

De grammaticachecker stelt aan de hand van AI verbeteringen voor in grammatica, spelling en leestekens, afgestemd op de officiële spelling. Controleer de voorstellen altijd zelf. Een enkel woord zoek je op in de online Woordenlijst. Gebruik je alle tools gratis, dan geldt een limiet van 6.000 tekens per keer.

Checklist voor een foutloze tekst

• Persoonsvormen en voltooid deelwoorden: d of t gecontroleerd?
• Samenstellingen aan elkaar geschreven, met tussen-n waar nodig?
• Trema bij ideeën, tweeën, financiële?
• Koppelteken alleen bij klinkerbotsing, letterwoord, cijfer of meerdelige naam?
• Hoofdletters alleen bij eigennamen en zinsbegin?
• Apostrof bij auto's, foto's, baby's en niet bij cafés?
• Hun/hen en groter dan: kloppen ze?
• Twijfelwoorden opgezocht in de Woordenlijst?

Een goede routine is: eerst schrijven, dan één keer door een spellingcontrole halen, en pas daarna de lastige twijfelgevallen opzoeken. Zo blijft je tekst leesbaar en foutloos.

Bronnen en datum

De regels in dit overzicht zijn gebaseerd op de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie en het advies op Taaladvies.net. Beide pagina's zijn gecontroleerd op 2026-11-01. Spellingregels kunnen met een nieuwe editie veranderen, dus kijk bij twijfel in de actuele online versie.

← Alle gidsen