ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਪੈਰਾਫ੍ਰੇਜ਼ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ: ਚੋਰੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਤੇ ਉਦਾਹਰਨਾਂ

ਪੈਰਾਫ੍ਰੇਜ਼ ਲਈ ਸਰੋਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਲੁਕਾ ਦਿਓ, ਭਾਵ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੇ ਬਣਤਰ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ, ਫਿਰ ਮੂਲ ਨਾਲ ਮਤਲਬ ਤੇ ਅੰਕੜੇ ਮਿਲਾਓ। ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਬਦ ਬਦਲਣਾ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਹਵਾਲਾ ਫਿਰ ਵੀ ਦੇਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਪੈਰਾਫ੍ਰੇਜ਼ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ? ਛੋਟਾ ਜਵਾਬ

ਪੈਰਾਫ੍ਰੇਜ਼ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਗੱਲ ਦਾ ਭਾਵ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੇ ਆਪਣੀ ਵਾਕ-ਬਣਤਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿਖਣਾ ਕਿ ਮਤਲਬ ਨਾ ਬਦਲੇ। ਇਸ ਦਾ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਤਰੀਕਾ ਚਾਰ ਕਦਮਾਂ ਦਾ ਹੈ:

1. ਪੜ੍ਹੋ ਤੇ ਸਮਝੋ। ਪੂਰਾ ਪੈਰਾ ਦੋ ਵਾਰ ਪੜ੍ਹੋ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੁੱਛੋ: ਲੇਖਕ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ?
2. ਸਰੋਤ ਲੁਕਾ ਦਿਓ। ਕਿਤਾਬ ਬੰਦ ਕਰੋ ਜਾਂ ਸਕਰੀਨ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿਓ।
3. ਯਾਦ ਤੋਂ ਲਿਖੋ। ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਸਮਝਾ ਰਹੇ ਹੋ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿਖੋ।
4. ਮੂਲ ਨਾਲ ਮਿਲਾਓ। ਵੇਖੋ ਕਿ ਮਤਲਬ, ਨਾਂ, ਸਾਲ ਤੇ ਅੰਕੜੇ ਠੀਕ ਹਨ, ਅਤੇ ਤਿੰਨ-ਚਾਰ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਲੰਮੇ ਟੁਕੜੇ ਮੂਲ ਨਾਲ ਜਿਉਂ ਦੇ ਤਿਉਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ।

ਇੱਕ ਗੱਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਾਦ ਰੱਖੋ: ਪੈਰਾਫ੍ਰੇਜ਼ ਕੀਤੀ ਗੱਲ ਵੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਸ਼ਬਦ ਬਦਲਣ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਤੁਹਾਡਾ ਨਹੀਂ ਬਣ ਜਾਂਦਾ।

ਇਹ ਗਾਈਡ ਪੰਜਾਬੀ (ਗੁਰਮੁਖੀ) ਵਿੱਚ ਲਿਖਣ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ, ਅਧਿਆਪਕਾਂ, ਖੋਜਾਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਕੰਟੈਂਟ ਲੇਖਕਾਂ ਲਈ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਤਰੀਕੇ ਹਨ ਜੋ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਬਣਤਰ ਵਿੱਚ ਸੱਚਮੁੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਤਰੀਕੇ ਜੋ ਇੱਥੇ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਬੈਠਦੇ, ਅਤੇ ਗੁਰਮੁਖੀ ਦੀਆਂ ਉਹ ਗਲਤੀਆਂ ਜੋ ਜਲਦੀ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਲਿਖਦਿਆਂ ਆਮ ਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਪੈਰਾਫ੍ਰੇਜ਼ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕਿਉਂ ਹੈ?

ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੀਆਂ ਗਾਈਡਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਸਲਾਹ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: "ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਸ਼ਬਦ ਵਰਤੋ ਅਤੇ ਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਕਰਤਰੀ ਤੋਂ ਕਰਮਣੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲੋ।" ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਲਾਹ ਅੱਖਾਂ ਮੀਟ ਕੇ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ ਜਾ ਸਕਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਬਣਤਰ ਵੱਖਰੀ ਹੈ।

• ਵਾਕ ਦਾ ਕ੍ਰਮ। ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਆਮ ਕ੍ਰਮ ਕਰਤਾ, ਕਰਮ, ਕਿਰਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੰਬੰਧ ਦੱਸਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦ (ਨੇ, ਨੂੰ, ਦਾ, ਤੋਂ, ਵਿੱਚ, ਉੱਤੇ) ਨਾਂਵ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨ ਵਾਕਾਂਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ-ਪਿੱਛੇ ਕਰਨ ਦੀ ਕਾਫ਼ੀ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਹੈ।
• ਕਰਮਣੀ ਵਾਚ। ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ "ਕੀਤਾ ਗਿਆ", "ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ" ਵਰਗੇ ਰੂਪ ਮੌਜੂਦ ਹਨ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਪੱਤਰਾਂ ਤੇ ਖ਼ਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਹਨ, ਪਰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਬੋਲੀ ਤੇ ਚੰਗੇ ਵਾਰਤਕ ਵਿੱਚ ਕਰਤਰੀ ਵਾਚ ਵਧੇਰੇ ਕੁਦਰਤੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਸਿਰਫ਼ ਉੱਥੇ ਵਰਤੋ ਜਿੱਥੇ ਵਾਕ ਪੜ੍ਹਨ ਵਿੱਚ ਸਹਿਜ ਰਹੇ।
• ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਵਰਗ। ਇੱਕੋ ਭਾਵ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਤਿੰਨ ਸ੍ਰੋਤਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਮਿਲਦੇ ਹਨ: ਤਦਭਵ ਜਾਂ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ-ਮੂਲ ਦੇ (ਸਿੱਖਿਆ, ਵਿਦਿਆ), ਫ਼ਾਰਸੀ-ਅਰਬੀ ਮੂਲ ਦੇ (ਤਾਲੀਮ, ਇਲਮ) ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਤੋਂ ਆਏ (ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ)। ਇਹ ਤਬਦੀਲੀ ਪੈਰਾਫ੍ਰੇਜ਼ ਦਾ ਕੰਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਲਹਿਜ਼ਾ ਵੀ ਬਦਲਦਾ ਹੈ।
• ਲਿਪੀ ਦੀ ਬਾਰੀਕੀ। ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿੱਚ ਅੱਧਕ (ੱ), ਟਿੱਪੀ (ੰ), ਬਿੰਦੀ (ਂ) ਤੇ ਨੁਕਤੇ (਼) ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਵੀ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਦੁਬਾਰਾ ਲਿਖਦਿਆਂ ਇਹ ਚਿੰਨ੍ਹ ਛੁੱਟਣਾ ਜਾਂ ਗਲਤ ਥਾਂ ਲੱਗਣਾ ਬਹੁਤ ਆਮ ਹੈ।

ਛੇ ਤਰੀਕੇ, ਪੰਜਾਬੀ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਨਾਲ

ਹੇਠਲੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਇਸ ਗਾਈਡ ਲਈ ਲਿਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਅਸਲ ਕਿਤਾਬ ਜਾਂ ਖੋਜ-ਪੱਤਰ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸੈਮੀਨਾਰ ਵਾਲੀ ਹੈ।

1. ਸ਼ਬਦ ਬਦਲੋ, ਪਰ ਸੋਚ-ਸਮਝ ਕੇ

ਮੂਲ: ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨੌਜਵਾਨ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕਿਆਂ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਪੈਰਾਫ੍ਰੇਜ਼: ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਸਾਧਨ ਘੱਟ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਕਈ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਕੰਮ ਲੱਭਣ ਦੇ ਮੌਕੇ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਇੱਥੇ "ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ" ਦੀ ਥਾਂ "ਪਿੰਡਾਂ", "ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਘਾਟ" ਦੀ ਥਾਂ "ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਸਾਧਨ ਘੱਟ" ਅਤੇ "ਵਾਂਝੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ" ਦੀ ਥਾਂ "ਹੱਥੋਂ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੇ" ਆਇਆ ਹੈ। ਧਿਆਨ ਦਿਓ ਕਿ "ਘਾਟ" ਨੂੰ "ਸਾਧਨ ਘੱਟ" ਕਹਿਣ ਨਾਲ ਮਤਲਬ ਥੋੜ੍ਹਾ ਖਿਸਕ ਸਕਦਾ ਹੈ: ਘਾਟ ਸਕੂਲਾਂ, ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਜਾਂ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੀ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਸਰੋਤ ਦੇ ਲੇਖਕ ਨੇ ਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਇਹ ਸ਼ਬਦ-ਬਦਲੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਨਿਯਮ: ਸ਼ਬਦ ਉਹੀ ਬਦਲੋ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਦਲ ਦਾ ਅਰਥ ਬਿਲਕੁਲ ਇੱਕੋ ਹੋਵੇ।

2. ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਵਰਗ (ਰਜਿਸਟਰ) ਬਦਲੋ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਦਲੀ ਤਾਂ ਹੀ ਕਰੋ ਜੇ ਪੂਰੀ ਲਿਖਤ ਦਾ ਲਹਿਜ਼ਾ ਇਕਸਾਰ ਰਹੇ। ਇੱਕ ਰਸਮੀ ਖੋਜ-ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਲੇ ਇੱਕ ਠੇਠ ਸ਼ਬਦ ਜਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਬਦ ਖਟਕਦਾ ਹੈ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਬਦ ਜਿਵੇਂ "ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ" ਜਾਂ "ਸਿਸਟਮ" ਦੀ ਥਾਂ "ਸਿੱਖਿਆ" ਜਾਂ "ਪ੍ਰਬੰਧ" ਲਿਖਣਾ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਠੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਤਕਨੀਕੀ ਸ਼ਬਦ (ਜਿਵੇਂ "ਸੌਫਟਵੇਅਰ") ਅਕਸਰ ਜਿਉਂ ਦੇ ਤਿਉਂ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

3. ਵਾਕ ਦਾ ਕ੍ਰਮ ਬਦਲੋ

ਮੂਲ: ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪਾਰਟ-ਟਾਈਮ ਕੰਮ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਪੈਰਾਫ੍ਰੇਜ਼: ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਪਾਰਟ-ਟਾਈਮ ਕੰਮ ਵੀ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹਨ।

ਇੱਥੇ ਵਾਕ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਹਿੱਸਾ ("ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ") ਪਿੱਛੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ "ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ" ਅੱਗੇ ਆਇਆ। "ਨੇ" ਵਾਲੀ ਬਣਤਰ ਦੀ ਥਾਂ "ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ" ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ। ਸਾਵਧਾਨੀ: ਜਦੋਂ ਕਰਤਾ ਦੇ ਨਾਲ "ਨੇ" ਹਟਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿਰਿਆ ਦਾ ਲਿੰਗ ਤੇ ਵਚਨ ਵੀ ਬਦਲਦਾ ਹੈ ("ਨੇ ਦੱਸਿਆ" ਤੋਂ "ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ")। ਕਿਰਿਆ ਦੀ ਸੁਰ-ਮੇਲ ਹਰ ਵਾਰ ਮੁੜ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਪਰਖੋ।

4. ਲੰਮੇ ਵਾਕ ਨੂੰ ਤੋੜੋ, ਛੋਟਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜੋ

ਮੂਲ: ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀ ਹੇਠਲਾ ਰਕਬਾ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਪਰ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਲਗਾਤਾਰ ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਡੂੰਘੇ ਬੋਰ ਕਰਨ ਲਈ ਵਾਧੂ ਖ਼ਰਚਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਪੈਰਾਫ੍ਰੇਜ਼: ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਖੇਤੀ ਹੇਠ ਹੈ। ਪਰ ਧਰਤੀ ਹੇਠਲਾ ਪਾਣੀ ਲਗਾਤਾਰ ਹੇਠਾਂ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਡੂੰਘੇ ਬੋਰ ਲਗਵਾਉਣ ਉੱਤੇ ਵਾਧੂ ਪੈਸੇ ਲਾਉਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।

ਇੱਕ ਵਾਕ ਤਿੰਨ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਵਾਕ ਦਾ ਅੰਤ ਪੂਰਨ-ਵਿਰਾਮ (।) ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਕੰਮ ਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਅਖ਼ਬਾਰੀ ਅਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਕਈ ਗੱਲਾਂ ਠੂਸ ਦੇਣ ਦੀ ਆਦਤ ਹੈ। ਉਲਟ ਪਾਸੇ, ਦੋ ਛੋਟੇ ਵਾਕਾਂ ਨੂੰ "ਜਿਸ ਕਾਰਨ" ਜਾਂ "ਇਸ ਲਈ" ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਵੀ ਮੂਲ ਦੀ ਬਣਤਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਜਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

5. ਕਰਮਣੀ ਵਾਚ ਸਿਰਫ਼ ਉੱਥੇ, ਜਿੱਥੇ ਕੁਦਰਤੀ ਲੱਗੇ

ਮੂਲ: ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਸਕੂਲਾਂ ਲਈ ਨਵੀਂ ਯੋਜਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।

ਪੈਰਾਫ੍ਰੇਜ਼: ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਸਕੂਲਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਯੋਜਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਖ਼ਬਰਾਂ ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬਦਲੀ ਸਹਿਜ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਲੇਖ ਦੇ ਹਰ ਵਾਕ ਨੂੰ "ਗਿਆ" ਵਾਲਾ ਬਣਾ ਦਿਓ ਤਾਂ ਲਿਖਤ ਮਸ਼ੀਨੀ ਤੇ ਭਾਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਪਾਠਕ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ "ਕਰਤਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ" ਵਾਲੀ ਸਿੱਧੀ ਬਣਤਰ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਸੰਦ ਵਾਂਗ ਵਰਤੋ, ਆਦਤ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ।

6. ਮੁੱਖ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤਰਕ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰੱਖੋ

ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪੈਰਾਫ੍ਰੇਜ਼ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰੇ ਦੀ ਦਲੀਲ ਵਿੱਚ ਫਿੱਟ ਹੋਵੇ।

ਮੂਲ: ਕਿਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਲਿੱਪੀ ਉਸ ਦੀ ਪਛਾਣ ਦਾ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਛੁੱਟਣ ਨਾਲ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਾ ਸਾਹਿਤ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਆਪਣੀ ਦਲੀਲ ਵਿੱਚ: ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਤਰਕ ਹੈ, ਲਿੱਪੀ ਛੁੱਟ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਆਪਣੇ ਸਾਹਿਤ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ (ਲੇਖਕ, ਸਾਲ)। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਖਣ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਇੱਥੇ ਪੈਰਾਫ੍ਰੇਜ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣਾ ਨਤੀਜਾ ਵੱਖਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਬਰੈਕਟ ਵਿੱਚ ਹਵਾਲੇ ਦੀ ਥਾਂ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਦਿਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜੀ ਗੱਲ ਸਰੋਤ ਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਹੜੀ ਤੁਹਾਡੀ।

ਅਖ਼ਬਾਰੀ ਪੈਰੇ ਦੀ ਪੂਰੀ ਉਦਾਹਰਨ

ਮੂਲ ਪੈਰਾ (ਇਸ ਗਾਈਡ ਲਈ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਨਮੂਨਾ): ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਝੋਨੇ ਦੀ ਆਮਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਲਿਫ਼ਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ। ਆੜ੍ਹਤੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਪੂਰੇ ਨਹੀਂ ਹੋਏ, ਜਦਕਿ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਅਗਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤੀ ਸੁਧਰ ਜਾਵੇਗੀ।

ਬਹੁਤ ਨੇੜਲੀ (ਮਾੜੀ) ਕੋਸ਼ਿਸ਼: ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਝੋਨੇ ਦੀ ਆਮਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਚੁਕਾਈ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ। ਆੜ੍ਹਤੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਪੂਰੇ ਨਹੀਂ ਹੋਏ, ਜਦਕਿ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਅਗਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਲਾਤ ਸੁਧਰ ਜਾਣਗੇ।

ਇਹ ਗਲਤ ਕਿਉਂ ਹੈ? ਸਿਰਫ਼ ਤਿੰਨ-ਚਾਰ ਸ਼ਬਦ ਬਦਲੇ ਹਨ (ਲਿਫ਼ਟਿੰਗ ਤੋਂ ਚੁਕਾਈ, ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਤੋਂ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ, ਸਥਿਤੀ ਤੋਂ ਹਾਲਾਤ)। ਵਾਕਾਂ ਦਾ ਕ੍ਰਮ, ਜੋੜਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦ ("ਜਦਕਿ") ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਤਰਤੀਬ ਸਭ ਉਹੀ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਪਾਠਕ ਜਾਂ ਜਾਂਚ ਵਾਲਾ ਸਮਝ ਲਵੇਗਾ ਕਿ ਇਹ ਮੂਲ ਦੀ ਨਕਲ ਹੈ।

ਚੰਗਾ ਪੈਰਾਫ੍ਰੇਜ਼: ਝੋਨੇ ਦੀ ਖ਼ਰੀਦ ਚਾਲੂ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ ਮੰਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਸਲ ਦੇ ਅੰਬਾਰ ਲੱਗਣ ਲੱਗੇ ਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਗਿਲਾ ਰਿਹਾ ਕਿ ਚੁਕਾਈ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਹੀ। ਆੜ੍ਹਤੀਏ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਗੱਡੀਆਂ ਦੇ ਅਧੂਰੇ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਲਤ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।

ਇੱਥੇ ਪੂਰੇ ਵਾਕਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਬਦਲੀ ਹੈ, ਪਰ ਤਿੰਨ ਧਿਰਾਂ (ਕਿਸਾਨ, ਆੜ੍ਹਤੀਏ, ਅਧਿਕਾਰੀ) ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਉਹੀ ਹਨ। ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਸੂਚਨਾ ਨਹੀਂ ਜੋੜੀ ਗਈ ਅਤੇ ਕੋਈ ਅੰਕੜਾ ਨਹੀਂ ਬਦਲਿਆ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਗੱਲ ਆਪਣੇ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਖ਼ਬਰ ਦੇ ਸਰੋਤ (ਅਖ਼ਬਾਰ, ਮਿਤੀ) ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਫਿਰ ਵੀ ਦੇਣਾ ਪਵੇਗਾ।

ਗੁਰਮੁਖੀ ਦੀਆਂ ਉਹ ਗਲਤੀਆਂ ਜੋ ਦੁਬਾਰਾ ਲਿਖਦਿਆਂ ਆ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ

ਸ਼ਬਦ ਬਦਲਦਿਆਂ ਅਸੀਂ ਅਕਸਰ ਜਲਦੀ ਵਿੱਚ ਟਾਈਪ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਗੁਰਮੁਖੀ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਚਿੰਨ੍ਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਛੁੱਟਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਨਮੂਨੇ (ਇਹ ਰੂਪ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਕੋਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਹਨ):

ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਉਹ ਗਲਤੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਚਿੰਨ੍ਹ ਛੁੱਟਣ ਨਾਲ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸ਼ਬਦ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਪੱਕਾ ਤੇ ਪਕਾ, ਕੰਮ ਤੇ ਕਮ), ਕਿਉਂਕਿ ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਵਾਕ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੀ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਗਲਤੀ ਦਿਸਦੀ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਪੈਰਾਫ੍ਰੇਜ਼ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਮਗਰੋਂ ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜ ਜ਼ਰੂਰ ਜਾਂਚੋ। ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜ ਜਾਂਚ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਕੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਧਕ, ਟਿੱਪੀ, ਬਿੰਦੀ ਤੇ ਨੁਕਤੇ ਦੀਆਂ ਆਮ ਗਲਤੀਆਂ ਸੁਝਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਵਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਕੋਈ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜ ਬੋਰਡ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮਤਭੇਦ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ ਜਾਂ ਪੰਜਾਬੀਪੀਡੀਆ ਦੇ ਕੋਸ਼ ਵੇਖੋ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਜਾਂ ਨਿਗਰਾਨ ਦੀ ਪਸੰਦ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ।

ਇੱਕ ਹੋਰ ਆਮ ਗਲਤੀ ਵਿਰਾਮ ਚਿੰਨ੍ਹ ਦੀ ਹੈ: ਵਾਕ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫੁੱਲ ਸਟਾਪ (.) ਜਾਂ ਸਿੱਧੀ ਲਕੀਰ (|) ਲਗਾ ਦੇਣਾ। ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨ-ਵਿਰਾਮ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਦੰਡ (।) ਹੈ।

ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਫੰਦਾ

ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ਬਦ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ਪਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕੋ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। "ਮਿਹਨਤ", "ਕਿਰਤ", "ਮੁਸ਼ੱਕਤ" ਤਿੰਨੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਪਰ "ਕਿਰਤ" ਵਿੱਚ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਕਮਾਈ ਦਾ ਭਾਵ ਹੈ ਜੋ ਬਾਕੀ ਦੋ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ। ਕਿਸੇ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੋਵੇਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਵੇਖੋ। ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਸ਼ਬਦ ਟੂਲ ਵਿਕਲਪ ਸੁਝਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਿਹੜਾ ਸ਼ਬਦ ਤੁਹਾਡੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਢੁਕਵਾਂ ਹੈ, ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਤੁਹਾਡਾ ਹੈ।

ਹੇਠਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਤੋਂ ਬਚੋ:

• ਨਿੱਜੀ ਤੇ ਥਾਂ ਦੇ ਨਾਂ (ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ)
• ਸਾਲ, ਤਾਰੀਖ਼ਾਂ, ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅੰਕੜੇ
• ਤਕਨੀਕੀ ਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸ਼ਬਦ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪੱਕਾ ਮਤਲਬ ਹੈ
• ਕਿਸੇ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਪੂਰਾ ਸਰਕਾਰੀ ਨਾਂ
• ਸਿੱਧੇ ਕੋਟ ਕੀਤੇ ਸ਼ਬਦ, ਜੋ ਪੈਰਾਫ੍ਰੇਜ਼ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਹਵਾਲੇ ਹਨ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰੱਖੋ)

ਹਵਾਲਾ ਕਦੋਂ ਤੇ ਕਿਵੇਂ?

ਹਰ ਉਹ ਵਿਚਾਰ, ਖੋਜ ਨਤੀਜਾ, ਅੰਕੜਾ ਜਾਂ ਦਲੀਲ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਆਪਣੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਸਰੋਤ ਦੱਸਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਵੇਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੋਵੇ। ਸਿਰਫ਼ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ (ਜਿਵੇਂ "ਪੰਜਾਬੀ ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ") ਲਈ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਹਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ।

ਕਿਹੜੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਰਤਣੀ ਹੈ, ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਭਾਗ, ਨਿਗਰਾਨ ਜਾਂ ਜਰਨਲ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਤੈਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਏ.ਪੀ.ਏ. (APA) ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਐੱਮ.ਐੱਲ.ਏ. (MLA) ਆਮ ਹਨ, ਪਰ ਹਰ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਆਪਣੇ ਨਿਯਮ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਵਿਭਾਗ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ। ਹਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਹਵਾਲਾ ਜਨਰੇਟਰ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਨਮੂਨਾ, ਏ.ਪੀ.ਏ. ਢੰਗ ਦੀ ਬਰੈਕਟ-ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ (ਲੇਖਕ ਤੇ ਸਾਲ ਕਾਲਪਨਿਕ ਹਨ):

ਪੇਂਡੂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ ਸਿੱਧੇ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ (ਸਿੰਘ, 2020)।

ਹੋਰ ਵੇਰਵਾ ਲਈ ਸਾਡੀ ਗਾਈਡ ਚੋਰੀ (Plagiarism) ਕੀ ਹੈ ਵੇਖੋ।

ਪੈਰਾਫ੍ਰੇਜ਼ ਦੀ ਜਾਂਚ-ਸੂਚੀ

ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਰ ਪੈਰੇ ਉੱਤੇ ਇਹ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੋ:

• ਕੀ ਮਤਲਬ ਬਿਲਕੁਲ ਉਹੀ ਹੈ, ਕੋਈ ਗੱਲ ਵਧੀ ਜਾਂ ਘਟੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ?
• ਕੀ ਵਾਕ ਦੀ ਬਣਤਰ ਮੂਲ ਨਾਲੋਂ ਸਚਮੁੱਚ ਵੱਖਰੀ ਹੈ, ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਬਦ ਨਹੀਂ ਬਦਲੇ?
• ਕੀ ਚਾਰ-ਪੰਜ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਲੰਮਾ ਕੋਈ ਟੁਕੜਾ ਮੂਲ ਤੋਂ ਜਿਉਂ ਦਾ ਤਿਉਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ?
• ਕੀ ਨਾਂ, ਸਾਲ ਤੇ ਅੰਕੜੇ ਸਹੀ ਹਨ?
• ਕੀ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ?
• ਕੀ ਪੂਰੇ ਪੈਰੇ ਦਾ ਲਹਿਜ਼ਾ ਇਕਸਾਰ ਹੈ (ਸ਼ੁੱਧ, ਫ਼ਾਰਸੀ-ਮਿਲਿਆ ਜਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਾਲਾ)?
• ਕੀ ਅੱਧਕ, ਟਿੱਪੀ, ਬਿੰਦੀ ਤੇ ਨੁਕਤੇ ਠੀਕ ਹਨ ਅਤੇ ਵਾਕ ਦੰਡ (।) ਨਾਲ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ?

ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਪਰਖਣਾ: ਏਆਈ ਟੂਲ ਤੇ ਚੋਰੀ ਜਾਂਚ

ਪੈਰਾਫ੍ਰੇਜ਼ਿੰਗ ਟੂਲ ਤੁਹਾਡੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲਿਖਤ ਨੂੰ ਸੱਤ ਢੰਗਾਂ (ਆਮ, ਰਸਮੀ, ਗੈਰ-ਰਸਮੀ, ਅਕਾਦਮਿਕ, ਰਚਨਾਤਮਕ, ਸੰਖੇਪ, ਵਿਸਤਾਰ) ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਲਿਖ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਦਲੇ ਸ਼ਬਦ ਉਭਾਰ ਕੇ ਵਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 6,000 ਅੱਖਰ ਪਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਖਰੜੇ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਵਜੋਂ ਵਰਤੋ, ਪੂਰੇ ਬਦਲ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ: ਮਤਲਬ ਖਿਸਕਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਪਰਖਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰੋ ਅਤੇ ਹਵਾਲਾ ਜੋੜੋ।

ਜਾਂਚ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਚੋਰੀ ਜਾਂਚ ਵਰਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਲਿਖਤ ਦੇ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਵਾਕਾਂਸ਼ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਵਿਕੀਸੋਰਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਭਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਿਲਾਨ ਦੇ ਸਰੋਤ ਵਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ (ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 30 ਸ਼ਬਦ)। ਇਸ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਇਮਾਨਦਾਰ ਰਹੋ: ਇਹ ਸਾਰਾ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਨਹੀਂ ਖੰਘਾਲਦੀ, ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਜਿਹੜੇ ਸੌਫਟਵੇਅਰ ਜਾਂ ਬੰਦ ਡੇਟਾਬੇਸ ਨਾਲ ਜਾਂਚ ਕਰਦੀ ਹੈ ਉਹ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਨਤੀਜਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ, ਸਬੂਤ ਜਾਂ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਾ ਅੰਕ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਸਵੀਕਾਰਯੋਗ ਮਿਲਾਨ ਦੀ ਹੱਦ ਹਰ ਸੰਸਥਾ ਆਪ ਤੈਅ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਅਕਸਰ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ

1. ਸਿਰਫ਼ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਬਦਲਣਾ। ਵਾਕ ਦਾ ਢਾਂਚਾ ਉਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ "ਪੈਚਵਰਕ" ਲਿਖਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
2. ਹਵਾਲਾ ਭੁੱਲ ਜਾਣਾ। ਵਿਚਾਰ ਸਰੋਤ ਦਾ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
3. ਮਤਲਬ ਬਦਲ ਦੇਣਾ। "ਸੰਭਵ ਹੈ" ਨੂੰ "ਪੱਕਾ ਹੈ" ਬਣਾ ਦੇਣਾ ਜਾਂ ਸ਼ਰਤ ਹਟਾ ਦੇਣੀ।
4. ਤਕਨੀਕੀ ਸ਼ਬਦ ਬਦਲ ਦੇਣਾ। ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਥਾਂ ਮਿਲਦਾ-ਜੁਲਦਾ ਸ਼ਬਦ ਪਾ ਕੇ ਅਰਥ ਵਿਗਾੜਨਾ।
5. ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜ ਵਿੱਚ ਚਿੰਨ੍ਹ ਛੱਡਣਾ। ਉੱਪਰ ਦੱਸੇ ਅੱਧਕ, ਟਿੱਪੀ ਤੇ ਨੁਕਤੇ ਵਾਲੇ ਨਮੂਨੇ।
6. ਲਹਿਜ਼ੇ ਦੀ ਬੇਮੇਲਤਾ। ਰਸਮੀ ਵਾਕ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਠੇਠ ਮੁਹਾਵਰਾ ਜਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਢੇਰ।
7. ਬਿਨਾਂ ਸਮਝੇ ਲਿਖਣਾ। ਜੋ ਗੱਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਈ, ਉਹ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੈਰਾਫ੍ਰੇਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ।

ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਅਭਿਆਸ

ਇਹ ਵਾਕ ਆਪ ਪੈਰਾਫ੍ਰੇਜ਼ ਕਰ ਕੇ ਵੇਖੋ, ਫਿਰ ਹੇਠਾਂ ਇੱਕ ਸੰਭਵ ਹੱਲ ਨਾਲ ਮਿਲਾਓ:

ਵਾਕ: ਕਿਤਾਬਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਆਦਤ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਚਣ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਤਿੱਖਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਇੱਕ ਸੰਭਵ ਹੱਲ: ਜਿਹੜੇ ਬੱਚੇ ਨਿਯਮਿਤ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਵੀ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੋਚ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਪਰਪੱਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਧਿਆਨ ਦਿਓ: ਇਸ ਹੱਲ ਵਿੱਚ ਕਰਤਾ ਬਦਲ ਗਿਆ ਹੈ (ਆਦਤ ਤੋਂ ਬੱਚੇ), ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਮੂਲ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਖਰਾ ਹੈ। ਪਰ "ਪਰਪੱਕ" ਸ਼ਬਦ "ਤਿੱਖਾ ਕਰਦੀ ਹੈ" ਨਾਲੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਵੱਖਰਾ ਭਾਵ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕੀ ਇਹ ਫ਼ਰਕ ਤੁਹਾਡੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ? ਇਹੀ ਸਵਾਲ ਹਰ ਬਦਲੀ ਉੱਤੇ ਪੁੱਛਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਬਦ "ਪੱਕਾ" ਅਤੇ "ਪਰਪੱਕ" ਵਿੱਚ ਵੀ ਅੱਧਕ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ।

ਸਕੂਲ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਹਾਰਕ ਸੁਝਾਅ

• ਸਕੂਲ ਤੇ ਕਾਲਜ: ਅਸਾਈਨਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਪਾਠ-ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਪੈਰੇ ਜਿਉਂ ਦੇ ਤਿਉਂ ਲਿਖਣ ਦੀ ਥਾਂ, ਪਹਿਲਾਂ ਨੁਕਤੇ ਲਿਖੋ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵਾਕ ਬਣਾਓ। ਇਸ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦ ਆਪੇ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
• ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸੈਮੀਨਾਰ ਤੇ ਖੋਜ: ਆਪਣੇ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਚੋਰੀ-ਰੋਕੂ ਨੀਤੀ ਪੜ੍ਹੋ। ਕਈ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਮਿਲਾਨ ਦੀ ਹੱਦ ਤੈਅ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਨਹੀਂ। ਕੋਈ ਆਮ ਅੰਕੜਾ ਮੰਨ ਕੇ ਨਾ ਚੱਲੋ। ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਜਵਾਬ ਲਈ ਆਪਣੇ ਨਿਗਰਾਨ ਜਾਂ ਵਿਭਾਗ ਕੋਲੋਂ ਪੁੱਛੋ।
• ਦਫ਼ਤਰ ਤੇ ਕੰਟੈਂਟ ਲਿਖਣਾ: ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਜਾਂ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਲਿਖ ਕੇ ਛਾਪਣਾ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਬਦ ਬਦਲਣ ਨਾਲ ਜਾਇਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਸਰੋਤ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰੋ, ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਜੋੜੋ ਅਤੇ ਸਰੋਤ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਵੇਖੋ।
• ਏਆਈ ਨਾਲ ਲਿਖਿਆ ਖਰੜਾ: ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਏਆਈ ਟੂਲ ਨਾਲ ਲਿਖਿਆ ਖਰੜਾ ਦੁਬਾਰਾ ਲਿਖ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਵੀ ਤੱਥ ਆਪ ਪਰਖੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਰੋਤ ਅਤੇ ਅੰਕੜੇ ਗਲਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੀ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਏਆਈ ਵਰਤੋਂ ਬਾਰੇ ਨੀਤੀ ਮੁਤਾਬਕ ਚੱਲੋ।

ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਕਹਾਵਤ ਹੈ: "ਇੱਕ ਤੇ ਇੱਕ ਗਿਆਰਾਂ।" ਚੰਗਾ ਪੈਰਾਫ੍ਰੇਜ਼ ਵੀ ਇਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਸਰੋਤ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਆਪਣੀ ਸਮਝ ਮਿਲ ਕੇ ਪਾਠਕ ਲਈ ਕੁਝ ਨਵਾਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਉਸ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

• ਪੈਰਾਫ੍ਰੇਜ਼ਿੰਗ ਕੀ ਹੈ? ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਤੇ ਉਦਾਹਰਨਾਂ
• ਸਾਰ ਕਿਵੇਂ ਲਿਖੀਏ
• ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜ ਦੇ ਨਿਯਮ

← ਸਾਰੀਆਂ ਗਾਈਡਾਂ