Ton nedir, neden önemlidir?
Ton, sözcük seçimi ve cümle kuruluşundan doğan izlenimdir: ciddi, kibar, sıcak ya da arkadaşça. Türkçede ton özellikle siz/sen ayrımı, hitap kalıpları (Sayın, Sevgili) ve eylem biçimleriyle belirlenir. Aynı istek hocaya, yöneticiye ve arkadaşa farklı yazılır. Bu araç tonu ölçmez ya da puanlamaz; yalnızca seçtiğiniz tona göre metni yeniden yazar.
Hangi modu seçmeliyim?
| Mod | Ne zaman | Ne değişir |
|---|---|---|
| Resmi | Dilekçe, ödev, kurum yazısı | Konuşma dili sözcükleri çıkar, edilgen ve saygılı kalıplar gelir |
| İş yazışması | Yönetici, müşteri, iş arkadaşı e-postası | Kibar ve net bir dil, gereksiz resmiyet olmadan |
| Samimi | Mesaj, sosyal medya, arkadaş | Daha kısa, sıcak ve konuşma diline yakın cümleler |
Resmî yazıda dikkat edilecekler
- Hitabı baştan sona tutarlı tutun: Sayın Hocam, Sayın Yetkili, Sayın Müdürüm gibi kalıplardan sonra “siz” kullanın.
- Kısaltmalardan ve ünlemlerden kaçının; kapanışta “Saygılarımla” ya da “İyi çalışmalar dilerim” gibi kalıplar yeterlidir.
- Talebinizi ilk cümlede söyleyin, nedeni sonra ekleyin.
Ayrıntılı örnekler için Resmi E-posta Nasıl Yazılır? rehberine bakın; kapanış kalıpları için e-posta adabı rehberi de yardımcı olur.
Aracın sınırları
Ton değişince bazı ince anlamlar da kayabilir; özellikle espri, ironi ve kültürel göndermeler resmî tona çevrilirken kaybolabilir. Alıntıları ve hukuki ifadeleri aracın değiştirmesine izin vermeyin.
Türkçede ton ve hitap
Türkçede resmî ton çoğunlukla “siz” hitabı, “Sayın” gibi bir başlangıç, edilgen ya da dolaylı bir istek kalıbı (“rica ederim”, “uygun görürseniz”) ve “Saygılarımla” gibi bir kapanışla kurulur. Samimi tonda ise “sen” hitabı, kısa cümleler ve günlük sözcükler öne çıkar. İş yazışması bu ikisinin ortasındadır: “siz” kullanılır ama dil sade tutulur ve doğrudan konuya girilir. Öğrencilerin hocaya, çalışanların yöneticiye ve müşteriye yazdığı e-postalarda en sık yapılan hata, bu üç tonu aynı metinde karıştırmaktır. Aracı kullandıktan sonra metnin baştan sona tek bir tonda kaldığını kontrol edin. Çalıştırma başına 6.000 karakter işlenir (yaklaşık 800–900 sözcük). Yapay zeka sunucusuna ulaşılamazsa Türkçe metin için çevrimdışı bir yedek yoktur; hata iletisi ve Tekrar dene düğmesi görünür.