Özet (abstract) nedir?
Özet, çalışmanın tamamını okumadan ne yapıldığını, nasıl yapıldığını, ne bulunduğunu ve ne anlama geldiğini anlatan kısa bir metindir. Türkiye’de tezlerde ve birçok dergide hem Türkçe özet hem de İngilizce abstract istenir; sözcük sınırı kurumdan kuruma değişir. Kendi enstitünüzün ya da derginin yazar yönergesindeki sınırı esas alın.
İyi bir özet nasıl kurulur?
| Bölüm | Ne anlatır | Örnek ifade |
|---|---|---|
| Amaç | Çalışma neyi araştırıyor | “Bu çalışmada … incelenmiştir.” |
| Yöntem | Desen, örneklem, veri toplama, analiz | “Veriler … ile toplanmış ve … ile çözümlenmiştir.” |
| Bulgular | Ana sonuçlar, varsa sayılarla | “Bulgular … olduğunu göstermektedir.” |
| Sonuç | Çıkarım ve öneri | “Sonuç olarak … önerilmektedir.” |
Özette atıf bulunmaz, kısaltmalar açıklanmadan kullanılmaz ve metinde olmayan bilgi verilmez.
Aracı nasıl besleyin?
Notlarınız ne kadar somut olursa özet o kadar iyi olur. Örneklem büyüklüğü, ölçek adı, analiz tekniği ve temel bulguyu (varsa istatistik değerleriyle) yazın. Bilmediğiniz kısmı boş bırakın; araç onu genel bir ifadeyle geçer, ama bu, özetin o kısmını sizin sonradan doldurmanız gerektiği anlamına gelir.
Gözden geçirme listesi
- Her rakam ve istatistik notlarınızdaki gibi mi?
- Yöntem adı (örneğin “nitel durum çalışması”) doğru mu?
- Sonuç, bulguların ötesine geçip kanıtlanmamış bir iddiaya varıyor mu?
- Sözcük sayısı ve anahtar sözcük sayısı yönergeye uyuyor mu? Sayım için Kelime Sayacı aracı kullanılabilir.
- Dil bilgisi ve yazım temiz mi? Kontrol için Yazım Denetimi aracını deneyin.
Sınırlar
Özet yapay zeka ile üretilir; teknik terimleri ve istatistik ifadelerini yanlış yorumlayabilir. Araç sizin yerinize araştırmanın sonucunu bilemez. Çalıştırma başına girdi sınırı 6.000 karakterdir. Özeti teslim etmeden önce notlarınızla karşılaştırmak sizin sorumluluğunuzdadır.
Türkçe özet ve İngilizce abstract
Tezlerde iki metin birbirinin çevirisi gibi görünse de aynı bulguları aynı sırayla anlatmalıdır. İki dilde de aynı notlarla çalışırsanız tutarsızlık riski azalır. Yine de İngilizce metni anadili İngilizce olan biri ya da danışmanınız okumalıdır; araç dil bilgisi hatasız bir metin garanti etmez. Kısa bir sınama olarak her iki metindeki rakamları yan yana koyup karşılaştırın.