Apa Iku Parafrase? Tegese, Limang Conto Basa Jawa, lan Kapan Isih Kudu Nyitasi
Parafrase yaiku ngandharaké maneh gagasan saka teks liya nganggo tembung lan susunan ukara dhéwé tanpa ngowahi teges. Dawané meh padha karo teks asli, béda saka ringkesan sing nyuda isi lan kutipan sing nyalin tembung asli. Ing Jawa tembung iki uga kanggo latihan ngowahi geguritan utawa tembang dadi gancaran. Parafrase akademik tetep kudu nganggo sitasi.
Wangsulan cekak: apa iku parafrase?
Parafrase yaiku ngandharaké maneh gagasan sawijining teks nganggo tembung lan susunan ukara dhéwé, nanging tegese tetep. Dawané biasané meh padha karo teks asli. Beda karo ringkesan (isi dicendhakaké) lan kutipan (tembung asli disalin lan dikurung tandha kutip), parafrase ngowahi wujud tanpa nyuda gagasan. Lan ing tulisan akademik, parafrase tetep kudu nyebutaké sumber, awit gagasané isih duweké pangarang asli.
Pandhuan iki mbukak karo rong makna tembung "parafrase" sing kerep campur ing Jawa, banjur menehi limang pasang sadurungé/sawisé saka teks Basa Jawa, tabel bédané parafrase, ringkesan, lan kutipan, aturan sitasi, lan cara nggunakake piranti Parafrase Basa Jawa kanthi jujur.
Rong makna parafrase sing kerep campur
Ing Jawa, tembung "parafrase" bisa tegese rong perkara sing béda. Ngerti bédané ngewangi kowé milih cara kerja sing pas.
Makna 1: latihan sekolah. Ing pelajaran Basa Jawa, murid kerep dikon ngowahi geguritan utawa tembang dadi gancaran (prosa). Iki jenengé nulis maneh isi tembang nganggo ukara biasa. Tujuané ngerteni isi lan basané, dudu ngindhari plagiat.
Makna 2: parafrase akademik. Ing makalah, skripsi, utawa laporan, parafrase tegese nulis maneh gagasan sumber (buku, jurnal, warta) nganggo basamu dhéwé, karo nyebutaké sumbere. Iki sing digolèki wong sing ngetik "parafrase bahasa jawa" ing mesin pangonan.
Loro-lorone padha ing dhasar: nulis maneh tanpa ngowahi teges. Bédané ana ing tujuan lan kewajiban nyitasi. Latihan gancaran biasané ora butuh sitasi amarga gurumu wis ngerti sumbere, nanging yen kowé nyalin gagasan saka sumber liya ing karya tulis, sumber kudu kasebut.
Cathetan ejaan: ing Basa Indonesia ana rong tulisan sing kerep dienggo, yaiku parafrasa lan parafrase. Ing pandhuan iki dienggo "parafrase" amarga tembung iku sing lumrah ditelusuri lan jenengé piranti. Yen sekolah utawa kampusmu nduwèni pedoman ejaan dhéwé, tututi pedoman iku.
Limang pasang sadurungé lan sawisé
Kabèh conto ngisor iki ditulis kanggo latihan, kajaba cuplikan tembang sing domain publik.
1. Cuplikan warta
Sadurungé: Pamrentah kabupaten bakal mbangun maneh embung ing desa sing kerep kekurangan banyu nalika mangsa ketiga.
Sawisé: Embung ing desa sing kerep garing nalika mangsa ketiga bakal didandani maneh dening pamrentah kabupaten.
Sing owah: ukara tanduk dadi tanggap (mbangun dadi didandani), tembung kekurangan banyu dadi garing. Sing tetep: kabupaten, embung, mangsa ketiga. Yen "pamrentah kabupaten" iku jeneng institusi tartamtu, jenengé ora diganti.
2. Paragraf buku pelajaran (IPA)
Sadurungé: Banyu ing segara nguap amarga panase srengéngé, banjur nglumpuk dadi méga. Yen méga wis abot, banyu tiba maneh dadi udan.
Sawisé: Panase srengéngé nguapaké banyu segara, uap iku nuli mbentuk méga. Nalika méga wis ora kuwat nahan banyu, mula udan tiba.
Sing owah: urutan klausa lan pilihan tembung. Istilah nguap, méga, lan udan tetep amarga iku inti materi.
3. Bait tembang macapat (domain publik)
Cuplikan pambuka Pupuh Pangkur saka Serat Wedhatama anggitané Mangkunegara IV:
Mingkar-mingkuring angkara, akarana karenan mardi siwi
Parafrase tembang iku ora mung ngganti tembung, nanging ngowahi tembang dadi gancaran. Gancaran ing ngisor iki mung siji tafsir, awit tembang Jawa lumrahé bisa ditegesi macem-macem:
Gancaran (tafsir): Watak angkara murka kudu dijauhi lan dikendhalèni, amarga kersa sing dadi dhasar yaiku mulang lan ngudi kabecikan tumrap putra utawa murid.
Nalika nggawé gancaran, tembung ing tembang (kayata mingkar-mingkuring, mardi siwi) kudu dicek ing Bausastra Jawa dhisik, amarga tembung tembang asring wis arang dienggo ing cakapan saiki. Aja nebak. Pandhuan jinis tembang dibahas ing Jinis Geguritan lan Tembang Macapat.
4. Cuplikan panliten
Sadurungé: Asil survei nuduhaké yèn akèh siswa luwih seneng sinau kanthi cara kelompok tinimbang dhéwéan.
Sawisé: Survei iku ngandhut temuan yèn sinau bareng luwih disenengi para siswa tinimbang sinau dhéwéan.
Pangeling-eling: akèh aja diganti meh kabèh utawa mayoritas, amarga teges owah. Parafrase ora oleh ngowahi kekuwatan temuan.
5. Layang utawa email kantor
Sadurungé: Panjenengan dipun aturi rawuh ing rapat wulanan dinten Setu.
Sawisé: Rapat wulanan badhé dipunadani ing dinten Setu, mugi Panjenengan kersa rawuh.
Parafrase iki njaga tingkat tutur krama. Teges ora owah, lan wujude tetep sopan. Yen kowé ngowahi nganggo ngoko, nada layang dadi owah banget. Perkara iki dibahas ing Ngoko lan Krama ing Tulisan.
Parafrase, ringkesan, lan kutipan: apa bédané?
| Ciri | Parafrase | Ringkesan | Kutipan |
|---|---|---|---|
| Tembung | Dhéwé, nanging gagasan padha | Dhéwé, lan luwih cendhak | Disalin persis |
| Dawa | Meh padha karo asli | Luwih cendhak | Padha karo sing disalin |
| Tandha kutip | Ora | Ora | Iya |
| Isi | Kabèh gagasan dijaga | Mung inti | Persis kaya asli |
| Sitasi | Wajib | Wajib | Wajib, lan akèh gaya njaluk nomer kaca |
| Cocog kanggo | Njlentrehaké gagasan sumber | Ngringkes teks dawa | Tembung sing kudu persis, kayata definisi resmi |
Kanggo ringkesan, waca Cara Nulis Ringkesan lan coba Peringkas Teks.
Parafrase isih butuh sitasi
Iki titik sing paling kerep salah. Ngganti tembung ora ngowahi sapa sing nemokaké gagasan. Ing karya tulis, parafrase tanpa sumber bisa dianggep plagiat, senajan tembunge anyar kabèh. Apa sing ditegesi plagiasi dibahas ing Apa Iku Plagiasi?.
Ing gaya APA 7, sitasi ing teks nganggo jeneng belakang pangarang lan taun. Conto format (jeneng rekaan):
- Wiyata (2020) nyebutaké yèn sinau bareng nambah semangat siswa.
- Sinau bareng nambah semangat siswa (Wiyata, 2020).
Ing daftar pustaka, sumber dicathet kanthi lengkap supaya pamaca bisa nemokaké maneh. Pedoman gaya sitasi kanggo skripsi dibahas ing Gaya Sitasi Skripsi Basa Jawa. Yen sumbermu Basa Jawa utawa Indonesia, aturan sing pas gumantung marang pedoman sekolah utawa kampus, mula priksa pedoman iku. Kanggo nggawé otomatis, enggo Generator Daftar Pustaka.
Siji sumber, telung cara nulis
Sumber rekaan (Pangestu, 2019): "Kebiasaan nyathet paragraf nganggo basa dhéwé ndadèkaké siswa luwih gampang ngelingi isi wacan."
- Kutipan: Pangestu (2019) nyebutaké, "Kebiasaan nyathet paragraf nganggo basa dhéwé ndadèkaké siswa luwih gampang ngelingi isi wacan."
- Parafrase: Siswa sing biasa nyathet isi paragraf nganggo ukarané dhéwé luwih gampang ngelingi wacan sing wis diwaca (Pangestu, 2019).
- Ringkesan: Nyathet nganggo basa dhéwé nulungi ngelingi wacan (Pangestu, 2019).
Parafrase njaga kabèh gagasan, ringkesan mung njupuk intine, lan kutipan nyimpen tembung asli ing tandha kutip. Telu-telune tetep nyebut Pangestu, 2019.
Kapan parafrase, kapan kutipan?
- Parafrase yen sing penting gagasan, dudu tembung asli.
- Kutipan yen tembung persis penting, umpamané definisi saka aturan, rumusan hukum, utawa tembung tembang sing ora kena diowahi.
- Ringkesan yen sumber dawa lan sing perlu mung intine.
Ing tulisan akademik, kombinasi biasa: akèh parafrase, sethithik kutipan, lan sitasi ing saben kaping.
Nganggo piranti parafrase
Parafrase Basa Jawa bisa nulis maneh teks nganti 6.000 karakter saben proses ing pitung mode: Standar, Resmi, Santai, Akademik, Kreatif, Ringkes, lan Dawakaké. Tembung sing owah disorot supaya gampang dipriksa. Cara nganggo, tahap demi tahap, ana ing Cara Parafrase Ukara Basa Jawa.
Sawetara cathetan jujur:
- Piranti nganggo mesin AI. Basa Jawa durung duwé kamus Hunspell ing sistem iki, mula tegesé, tingkat tutur, lan ejaan kudu kok-baca dhéwé.
- Piranti ora bisa mutusaké apa parafrasemu bener-bener nggambaraké sumber. Bandhingna siji-siji.
- Piranti ora nyitasi sumber kanggo kowé. Sumber kudu kok-tulis dhéwé.
- Yen perlu, bandhingna ejaan nganggo Cek Ejaan Jawa (miturut PUEBJ).
Kesalahan sing sering kedadéan
| Kesalahan | Kenapa bermasalah | Cara mbenerké |
|---|---|---|
| Mung ngganti telung nganti papat tembung | Susunan ukara isih padha karo sumber | Owahi urutan klausa utawa cigar ukara |
| Nyebut parafrase kanggo ringkesan | Isi sing ilang ora diweruhi pamaca | Pilih jenis sing pas lan jlentrehna ing tulisan |
| Ora nyebut sumber merga rumangsa wis nganggo tembung dhéwé | Gagasané isih duweké wong liya | Tambahaké sitasi ing teks lan daftar pustaka |
| Ngganti istilah teknis utawa jeneng | Tegesé dadi owah | Pertahanaké istilah lan jeneng persis |
| Gancaran tembang ditulis kaya tafsir pasti | Tembang bisa ditegesi macem-macem | Tulisen "tafsir" lan cek tembung ing Bausastra Jawa |
| Ngoko lan krama campur ing parafrase | Katon ora rapi | Tuladhani tingkat tutur sumber |
Parafrase ing sekolah lan ing kuliah
Ing sekolah, parafrase asring dadi latihan: nulis maneh paragraf buku pelajaran, nggancarakake geguritan, utawa nyritakake maneh isi wacan. Guru biasané ngarepaké kowé nuduhaké yèn kowé mudheng, mula asilé kudu nganggo basamu dhéwé lan teges kudu bener.
Ing kuliah lan skripsi, kabutuhané luwih ketat. Parafrase dienggo ing kajian pustaka kanggo njlentrehaké teori utawa panliten sadurungé. Panyunting lan dosen pembimbing bakal ndeleng telung perkara: apa gagasan bener, apa basa asli, lan apa sumber kasebut. Cara paling aman yaiku nulis parafrase sawise maca sawetara sumber, dudu mung siji, lan nggabungaké gagasan nganggo urutanmu dhéwé.
Yen kampusmu nganggo piranti pemeriksa kemiripan, jeneng lan aturan angkané ditemtokaké kampus. Aja nganggep ana angka umum sing aman, lan takon marang dosen utawa pedoman skripsi. Cek Plagiasi AdeptWrite mung mbandhingaké teks karo sumber terbuka, mula bisa dadi cek awal, dudu pengganti pemeriksaan kampus.
Dhaptar priksa kejujuran akademik
- Gagasan lan tegese isih padha karo sumber.
- Struktur ukara dudu mung ngganti tembung.
- Angka, jeneng, lan istilah teknis ora owah.
- Sumber wis disitasi ing teks lan daftar pustaka.
- Tembung asli sing kudu persis dikurung tandha kutip.
- Aturan sekolah utawa kampus wis dicek.
Pitakon sing kerep ditakokaké
Wangsulan cekak ana ing FAQ ngisor. Kanggo ngerti cara nulis parafrase sing apik, terusna maca Cara Parafrase Ukara Basa Jawa.
Cobaken pirantiné
Pitakon sing kerep diajokaké
Apa bédané parafrase lan ringkesan?
Parafrase nulis maneh kabèh gagasan nganggo tembung dhéwé lan dawané meh padha karo asli. Ringkesan nyuda isi dadi inti wae, dadi luwih cendhak. Loro-lorone kudu nyebutaké sumber yen gagasané saka wong liya.
Apa parafrase tembang dadi gancaran uga kudu nganggo sitasi?
Kanggo latihan sekolah, biasané ora, amarga guru wis ngerti sumbere. Nanging yen gancaran dilebokaké ing karya tulis, sebutna jeneng tembang, pangarang, lan sumber teks. Priksa uga tembung lawas ing Bausastra Jawa supaya tegesé ora salah.
Apa parafrase tanpa sitasi bisa diarani plagiat?
Bisa. Ngganti tembung ora ngowahi sapa sing nemokaké gagasan. Ing karya tulis, parafrase tetep kudu nyebutaké sumber ing teks lan daftar pustaka miturut gaya sing dikarepaké sekolah utawa kampus, kayata APA 7.
Apa piranti parafrase AI bisa dienggo nulis maneh teks Basa Jawa?
Bisa dienggo minangka bantuan, nanging asil AI kanggo Basa Jawa kudu diwaca maneh. Priksa teges, tingkat tutur ngoko utawa krama, lan ejaan sadurunge dienggo. Piranti uga ora nyitasi sumber, mula kuwi tugasmu.
Pandhuan sing gegandhengan
- Cara Parafrase Ukara Basa Jawa: Teknik, Conto Sadurungé/Sawisé, lan Latihan — Parafrase Basa Jawa yaiku nulis maneh gagasan sawijining teks nganggo tembung lan susunan ukara dhewe tanpa ngowahi tege…
- Apa Iku Plagiasi? Tegese, Wolung Jinis, lan Conto Basa Jawa — Plagiasi yaiku nganggo tembung, gagasan, data, utawa karya wong liya (utawa karyamu dhéwé sing wis tau diklumpukaké) kay…
- Cara Nulis Ringkesan (Ringkes Teks) sing Bener: Langkah, Conto, lan Latihan — Ringkesan yaiku versi cendhak saka teks sing isih nyritakaké gagasan inti kanthi tembung dhéwé. Cara gampangé: waca ngan…