नेपालीमा अलमलिने शब्द: ह्रस्व–दीर्घ र श/ष/स को शुद्ध रूप
नेपालीमा ह्रस्व–दीर्घ (दिदी, फेरि), श/स (सहर, सुरु), व/ब (विद्यालय) र चन्द्रबिन्दु (गाउँ) का शब्द बढी अलमल्याउँछन्। आधार प्रज्ञा-प्रतिष्ठानको बृहत् शब्दकोश हो।
छोटो उत्तर: कुन शब्द कसरी लेख्ने
नेपाली लेखनमा सबैभन्दा धेरै अलमल हुने शब्द चार समूहका छन्: ह्रस्व–दीर्घ इकार (दिदी, फेरि, पनि, अनि, तिमी, नेपाली), श/स (सहर, सायद, सुरु), व/ब (विद्यालय, विश्वास, आवश्यक, धन्यवाद) र चन्द्रबिन्दु (गाउँ, काठमाडौँ)। नेपालमा शुद्ध मानिने रूपको आधार नेपाल प्रज्ञा-प्रतिष्ठानको नेपाली बृहत् शब्दकोश हो।
तलको तालिकामा १५ शब्दको शुद्ध रूप छ। यी रूप AdeptWrite को नेपाली हिज्जेको डेटासेटबाट लिइएका हुन्, जसमा प्रज्ञा-प्रतिष्ठानको प्रचलित वर्णविन्यास आधार मानिएको छ।
| शुद्ध | अशुद्ध वा अर्को रूप | समूह |
|---|---|---|
| दिदी | दीदी | ह्रस्व–दीर्घ |
| फेरि | फेरी | ह्रस्व–दीर्घ |
| पनि | पनी | ह्रस्व–दीर्घ |
| अनि | अनी | ह्रस्व–दीर्घ |
| तिमी | तिमि | ह्रस्व–दीर्घ |
| नेपाली | नेपालि | ह्रस्व–दीर्घ |
| सुरु | शुरू, शुरु | श/स र ह्रस्व–दीर्घ |
| सहर | शहर | श/स |
| सायद | शायद | श/स |
| गाउँ | गाउं | चन्द्रबिन्दु |
| काठमाडौँ | काठमाण्डु | नाम र चन्द्रबिन्दु |
| विद्यालय | बिद्यालय | व/ब |
| विश्वास | बिश्वास | व/ब |
| आवश्यक | आबश्यक | व/ब |
| धन्यवाद | धन्यबाद | व/ब |
एउटा इमान्दार सूचना: यी रूपको प्रमाण कति पक्का छ?
यो गाइड लेख्दा (२०२६-११-०३) नेपाल प्रज्ञा-प्रतिष्ठानको साइट र अनलाइन शब्दकोश हाम्रो निर्माण-वातावरणबाट खुलेन। त्यसैले माथिका रूपलाई हामीले बृहत् शब्दकोशका पानामै हेरेर पुष्टि गरेका छैनौँ; AdeptWrite को हिज्जे डेटामा तिनलाई "अपुष्ट" चिह्न लगाइएको छ। यी रूप नेपाली लेखनमा व्यापक रूपमा प्रचलित छन्, तर कुनै शंका भए र नियमको प्रमाण चाहिए (विश्वविद्यालयको शोधपत्र, सरकारी पत्र, प्रकाशन) भने आफ्नो हातमा भएको बृहत् शब्दकोश नै हेर्नुहोस्।
यसले गाइडको बाँकी सामग्रीलाई कमजोर बनाउँदैन; शब्दको अर्थ, प्रयोग र किन अलमल हुन्छ भन्ने कुरा स्पष्ट छन्। तर "यही एक मात्र शुद्ध" भन्ने अन्तिम निर्णय शब्दकोशको हो, यस पृष्ठको होइन।
किन नेपालीमा यति धेरै अलमल हुन्छ?
तीन कारणले अलमल बढ्छ।
- हिन्दी र संस्कृतको प्रभाव। देवनागरी लिपि नेपाली, हिन्दी र संस्कृत तीनैमा चल्छ, तर हिज्जे फरक पर्छ। हिन्दीमा लेखिने "शहर" र "शुरू" नेपालीको "सहर" र "सुरु" भन्दा फरक देखिन्छन्।
- उच्चारणबाट लेख्ने बानी। नेपाली बोलीमा ह्रस्व र दीर्घ स्वरको फरक प्रायः सुनिँदैन, र श, ष, स तीनैको उच्चारण करिब "स" जस्तो हुन्छ। त्यसैले कान सुनेर लेख्दा गल्ती हुन्छ।
- फोन र कीबोर्डका सुझाव। रोमन अक्षरबाट देवनागरीमा बदल्ने टाइपिङ टुलले कहिलेकाहीँ अर्को रूप सुझाउँछ, जुन बानी पर्दै जान्छ।
२०६९ को शब्दकोश र हिज्जे परिवर्तनको इतिहास
नेपाल प्रज्ञा-प्रतिष्ठानले २०६९ सालमा प्रकाशित बृहत् शब्दकोशमा केही शब्दका हिज्जे फेरेको थियो। यसमा ह्रस्व–दीर्घ र श/ष/स सम्बन्धी परिवर्तन थिए। ती परिवर्तन व्यापक विवादको विषय बने र २०७२ सालमा फिर्ता लिइए; त्यसपछि पहिलेका (२०५८ र २०६७ सालका संस्करणका) हिज्जे नै मान्य रहे।
यसको व्यावहारिक अर्थ यो हो:
- अहिले नेपालमा शुद्ध मानिने रूप पहिलेकै परम्पराका हुन्। माथिको तालिकाका रूप त्यही आधारमा राखिएका छन्।
- २०६९ पछिका केही पुस्तक, पत्रपत्रिका र वेबसाइटमा फरक हिज्जे भेटिन सक्छ। पुरानो वा तिनै वर्षको छापिएको सामग्री पढ्दा यो कुरा सम्झनुहोस्।
- कुन परिवर्तन ठ्याक्कै कुन शब्दमा भयो भन्ने सूची यहाँ दिइएको छैन, किनकि हामीले मूल शब्दकोशका संस्करण आफैं हेर्न सकेका छैनौँ। इतिहासको सारांश मात्र यहाँ छ; शब्दैपिच्छेको तुलना चाहिए संस्करणहरू हेर्नुपर्छ।
तपाईंको कार्यालय, विश्वविद्यालय वा प्रकाशकले कुनै निश्चित शब्दकोश वा हिज्जे नियम तोकेको छ भने त्यही मान्नुहोस्।
ह्रस्व–दीर्घ: दिदी, फेरि, पनि, अनि, तिमी, नेपाली
ह्रस्व इ र दीर्घ ई को फरक नेपालीमा अर्थ बदल्न सक्छ र हिज्जे जाँचमा सबैभन्दा बढी देखिन्छ।
दिदी, दीदी होइन
आफूभन्दा ठूली दिदीलाई बुझाउने शब्द नेपालीमा ह्रस्व इकारले लेखिन्छ: दिदी। दीर्घ ईकारसहितको "दीदी" हिन्दी लेखनको असर हो।
- ठीक: मेरी दिदी काठमाडौँको क्याम्पसमा पढाउनुहुन्छ।
- अशुद्ध: मेरी दीदी काठमाडौँको क्याम्पसमा पढाउनुहुन्छ।
फेरि र फेरी: दुई फरक शब्द
"पुनः" वा "अर्को पटक" भन्ने अर्थमा फेरि लेखिन्छ। "फेरी" चाहिँ अर्कै शब्द हो: चक्कर, घुमाइ वा बेच्दै हिँड्ने काम बुझाउने।
- ठीक: परीक्षाको नतिजा आएपछि म तपाईंलाई फेरि फोन गर्छु।
- ठीक (फेरी, अर्को अर्थमा): बिहानै सामान बेच्दै गाउँ–गाउँ फेरी हिँड्ने मान्छे आयो।
यो उदाहरणमा दुवै रूप शुद्ध छन्, तर अर्थ फरक छ। यसैले हिज्जे जाँचले "फेरी" देखेर स्वतः "अशुद्ध" भन्न मिल्दैन; सन्दर्भ हेर्नुपर्छ।
पनि र अनि
निपात पनि र संयोजक अनि अन्त्यमा ह्रस्व इ ले लेखिन्छन्। "पनी" र "अनी" ठाउँठाउँमा देखिने टाइपिङको बानी हो।
- ठीक: बिहान पानी पर्यो, दिउँसो पनि पर्यो।
- ठीक: पहिले चिया खाऔँ, अनि बजार जाऔँ।
तिमी र नेपाली
यहाँ चाहिँ उल्टो: तिमी र नेपाली दीर्घ ईकारले टुङ्गिन्छन्। "तिमि" र "नेपालि" अशुद्ध मानिन्छन्।
- ठीक: तिमी भोलि कति बजे कार्यालय आउँछौ?
- ठीक: उनले नेपाली साहित्यमा स्नातकोत्तर गरेकी हुन्।
मौखिक सम्झना: "पनि, अनि, दिदी, फेरि" मा ह्रस्व; "तिमी, नेपाली" मा दीर्घ। सजिलो नियम हुँदैन, त्यसैले यी शब्द बारम्बार देखेर सम्झनुपर्छ। आदरार्थी रूप कुन सन्दर्भमा चाहिन्छ भन्नेबारे नेपाली आदरार्थी र सम्बोधनका रूप मा छ।
श/ष/स: सहर, सायद, सुरु
फारसी मूलका शब्दमा नेपालीले स लेख्ने परम्परा बनाएको छ।
| शुद्ध (नेपाली) | हिन्दी वा अर्को रूप | उदाहरण |
|---|---|---|
| सहर | शहर | पोखरा सहर फेवा तालको किनारमा बसेको छ। |
| सायद | शायद | सायद भोलि पानी पर्छ, छाता लिएर जानुहोस्। |
| सुरु | शुरू, शुरु | कक्षा बिहान सात बजे सुरु हुन्छ। |
ध्यान दिनुहोस्: संस्कृत मूलका शब्दमा श र ष कायम रहन्छन् (जस्तै "शिक्षा", "विशेष", "भाषा")। त्यसैले "सबै श लाई स बनाउने" नियम होइन। फारसी वा अरबी मूलका शब्दको हकमा मात्र माथिको परम्परा लाग्छ, र त्यो पनि शब्द-शब्दमा शब्दकोश हेरेर पक्का गर्नुपर्छ।
व/ब: विद्यालय, विश्वास, आवश्यक, धन्यवाद
संस्कृतबाट आएका तत्सम शब्दमा व लेखिन्छ, तर उच्चारणमा व र ब एकै जस्तो सुनिन्छ। त्यसैले "बिद्यालय", "बिश्वास", "आबश्यक", "धन्यबाद" जस्ता गल्ती सामान्य छन्।
- ठीक: गाउँको विद्यालयमा नयाँ पुस्तकालय बनेको छ।
- ठीक: साथीहरूले मप्रति विश्वास राखेकामा म आभारी छु।
- ठीक: आवेदनसँग नागरिकताको प्रतिलिपि आवश्यक छ।
- ठीक: सहयोगका लागि सबैलाई धन्यवाद।
सजिलो परीक्षण: शब्दको संस्कृत मूल थाहा छ भने त्यही हिज्जे हेर्नुहोस्। "विद्या" (ज्ञान) बाट "विद्यालय", "विश्व" बाट "विश्वास" आउँछ, त्यसैले दुवैमा व।
चन्द्रबिन्दु र शिरबिन्दु: गाउँ, काठमाडौँ
सानुनासिक स्वरका लागि चन्द्रबिन्दु (ँ) प्रयोग गरिन्छ, शिरबिन्दु (ं) होइन।
- ठीक: गाउँ (गाउं होइन)
- ठीक: काठमाडौँ (नेपाली भाषामा राजधानीको नाम; "काठमाण्डु" अङ्ग्रेजी Kathmandu को लिप्यन्तर हो)
- ठीक: मेरो गाउँमा हरेक वर्ष दसैँमा मेला लाग्छ।
मोबाइलमा रोमन अक्षरबाट टाइप गर्दा शिरबिन्दु सजिलै पर्छ, त्यसैले पठाउनुअघि एकपटक हेर्नुहोस्।
ह्रस्व–दीर्घले अर्थ नै फेर्ने शब्दका जोडी
माथिका धेरै गल्तीमा अर्थ बदलिँदैन, केवल हिज्जे बिग्रन्छ। तर संस्कृत मूलका केही शब्दमा ह्रस्व–दीर्घ फेरिँदा अर्थै फेरिन्छ। यहाँ नमुनाका रूपमा केही जोडी दिइएका छन्; यी AdeptWrite को हिज्जे डेटासेटका प्रविष्टि होइनन्, सामान्य संस्कृतमूलक शब्दका उदाहरण हुन्, त्यसैले प्रयोगअघि शब्दकोशमा पुष्टि गर्नुहोस्।
| शब्द | अर्थ | अर्को शब्द | अर्थ |
|---|---|---|---|
| दिन | दिउँसोको समय; वार | दीन | गरिब; विनम्र |
| कुल | वंश; जम्मा | कूल | किनारा |
| सुत | छोरा | सूत | धागो |
| पुर | नगर; बस्ती | पूर | बाढी; भरिपूर्ण |
यस्ता जोडीमा अर्थले हिज्जे निर्धारण गर्छ। "कुल रकम" मा कुल, नदीको "कूल" मा कूल। वाक्य पढेर अर्थ मिल्छ कि मिल्दैन हेर्नुहोस्; दुवै रूप शुद्ध भए पनि एउटै ठाउँमा दुवै चल्दैनन्।
आफ्नो गल्तीको सूची कसरी बनाउने
अलमलिने शब्दको सूची सबैका लागि एउटै हुँदैन। कसैले "दीदी" लेख्छ, कसैले "बिश्वास"। आफ्नै कमजोरी चिनेपछि सुधार छिटो हुन्छ।
- पछिल्ला दुई–तीनवटा लेख (इमेल, निबन्ध, पत्र) खोल्नुहोस्।
- शिक्षक, साथी वा आफैंले सच्याएका शब्द छुट्टै फाइलमा सारेर राख्नुहोस्: गलत रूप, शुद्ध रूप, र किन।
- हप्तामा एकपटक सूची हेर्नुहोस्। नयाँ लेख लेख्नुअघि सूचीका पाँच शब्द पढ्नुहोस्।
- एक महिनापछि दोहोरिने गल्ती छुट्याउनुहोस्। तिनलाई खोज र प्रतिस्थापन मा राखेर आफ्नै पुराना लेखमा खोज्न सकिन्छ।
मुख्य कुरा: शब्दलाई सन्दर्भ सहित सम्झनुहोस्। "दिदी" एक्लै सम्झनुभन्दा "मेरी दिदी पढाउनुहुन्छ" भनेर वाक्यसँगै सम्झनु सजिलो हुन्छ।
मोबाइल र कम्प्युटरमा टाइप गर्दा हिज्जे बिग्रन नदिने उपाय
धेरै गल्ती ज्ञानको कमीले होइन, टाइपिङको तरिकाले हुन्छन्। तल केही व्यावहारिक सुझाव छन्।
- रोमन टाइपिङमा सुझाव आँखा चिम्लेर नछान्नुहोस्। "sahar" टाइप गर्दा "शहर" र "सहर" दुवै सुझाव आउन सक्छन्। छान्नुअघि कुन रूप चाहिएको हो सोच्नुहोस्।
- नेपाली कीबोर्ड सेटिङ प्रयोग गर्नुहोस्। चन्द्रबिन्दु (ँ) र पूर्णविराम (।) को अलग कुञ्जी भएको कीबोर्डमा गल्ती कम हुन्छ।
- स्वतः सच्याउने सुविधा हेर्नुहोस्। फोनले आफैं "तिमी" लाई "तिमि" बनाइदिने वा चन्द्रबिन्दु हटाउने भएमा शब्दकोशमा तपाईंले जोडेको शब्द पनि जाँच्नुहोस्।
- पठाउनुअघि एकपटक पुनः पढ्नुहोस्। खासगरी नाम, ठेगाना र मितिमा। "काठमाडौँ" जस्ता नाम बारम्बार प्रयोग हुने भएकाले गल्ती दोहोरिन्छ।
- लामो पाठमा खोजेर हेर्नुहोस्। तपाईंको सूचीका गलत रूप (दीदी, शहर, बिश्वास) लाई Ctrl+F ले खोज्दा केही सेकेन्डमै पत्ता लाग्छ।
सामाजिक सञ्जाल, च्याट र निजी इमेलमा थोरै फरक हिज्जेले अर्थ बिगार्दैन, र पाठकले सहजै बुझ्छ। तर निवेदन, शोधपत्र, समाचार, सरकारी पत्र र जागिरको कभर लेटर जस्ता ठाउँमा हिज्जेको गल्तीले तपाईंको लेखनप्रति विश्वास घटाउन सक्छ। जागिरको निवेदनमा हिज्जे र चिह्नको भूमिकाबारे कभर लेटर कसरी लेख्ने मा लेखिएको छ।
प्रायः हुने गल्ती र तिनको सुधार
| गल्ती | सुधार | कारण |
|---|---|---|
| हिजो मैले दीदीलाई फोन गरेँ। | दिदीलाई | ह्रस्व इकार |
| तिमि कहाँ छौ? | तिमी | दीर्घ ईकार |
| शहरमा बस्न महँगो छ। | सहरमा | फारसी मूल, नेपाली परम्परा |
| काम शुरू भयो। | सुरु | नेपाली हिज्जे |
| मलाई बिश्वास छ। | विश्वास | तत्सम व |
| हामी गाउं गयौं. | गाउँ गयौं। | चन्द्रबिन्दु र पूर्णविराम |
अन्तिम पङ्क्तिमा हिज्जेसँगै पूर्णविराम (।) को पनि कुरा छ; अङ्ग्रेजी बिन्दु (.) हैन, नेपाली वाक्य "।" ले टुङ्गिन्छ। चिह्नका अन्य नियमका लागि नेपाली विराम चिह्नको गाइड हेर्नुहोस्।
जाँच कसरी गर्ने: पाँच चरण
- लेखेपछि बिस्तारै पढ्नुहोस्। तपाईंको कान जहाँ अड्कन्छ, त्यहाँ अलमल हुन सक्छ।
- शंका लागेका शब्द छुट्टै लेख्नुहोस्। दिदी वा दीदी, सहर वा शहर जस्ता शब्द एउटै सूचीमा राख्नुहोस्।
- शब्दकोशमा हेर्नुहोस्। नेपाल प्रज्ञा-प्रतिष्ठानको बृहत् शब्दकोश (छापिएको संस्करण वा अनलाइन) सबैभन्दा भरपर्दो आधार हो।
- फाइलमा सबै ठाउँमा सच्याउनुहोस्। खोज र प्रतिस्थापन ले एउटै गलत रूप पूरै पाठमा एकैपटक बदल्न सघाउँछ; तर "फेरी" जस्ता दुई अर्थ भएका शब्दमा सावधान हुनुहोस्।
- अन्तिम जाँच। हिज्जे जाँच र व्याकरण जाँच चलाउनुहोस्।
AdeptWrite का टुल यहाँ के गर्छन् र के गर्दैनन्
- नेपाली हिज्जे जाँच: अहिले यसले ब्राउजरमै लेखाइका नियम हेर्छ: पूर्णविराम, चन्द्रबिन्दु (गाउं → गाउँ), दोहोरो स्पेस र विराम चिह्नवरपरको स्पेस। यसले पूर्ण शब्दकोश जाँच गर्दैन, त्यसैले "दीदी", "शहर" वा "बिश्वास" जस्ता शब्दको हिज्जे यसले स्वतः नपक्रन सक्छ। पूर्ण नेपाली शब्दकोश जडान भएको छैन भन्ने कुरा टुलका पृष्ठमै लेखिएको छ।
- नेपाली हिज्जेका पृष्ठ: माथिका जोडी (दिदी वा दीदी, सहर वा शहर आदि) का छुट्टाछुट्टै शुद्ध–अशुद्ध पृष्ठ यहाँ छन्। ती पृष्ठका रूप शब्दकोशसँग अझै पुष्ट भइसकेका छैनन् भनेर चिह्न लगाइएको छ।
- नेपाली व्याकरण जाँच: एआईमा आधारित जाँच हो। यसले सुझाव दिन्छ, तर त्यो पनि गल्ती हुनसक्छ; तपाईंले निर्णय गर्नुहोस्।
- शब्दकोश जाँच र पर्यायवाची शब्द: शब्दको अर्थ वा विकल्प खोज्दा काम लाग्छन्।
सारांशमा: टुलले चिह्न र ढाँचाका गल्ती छिटो पक्रन्छ; शब्दको शुद्ध रूप तय गर्न भने शब्दकोश नै हेर्नुपर्छ।
अभ्यास: यो अनुच्छेदमा कति गल्ती छन्?
अनुच्छेद (काल्पनिक): "मेरी दीदी शहरमा बस्छिन्। उनले बिद्यालयमा पढाउने काम शुरू गरिन्, तिमि पनि आऊ भनिन्. गाउं फर्केर फेरी भेटौँला।"
उत्तर:
- दीदी → दिदी
- शहर → सहर
- बिद्यालय → विद्यालय
- शुरू → सुरु
- तिमि → तिमी
- "भनिन्." मा अङ्ग्रेजी बिन्दु (.) → पूर्णविराम (।)
- गाउं → गाउँ
- फेरी → फेरि (यहाँ "पुनः" अर्थमा)
सुधारिएको रूप: "मेरी दिदी सहरमा बस्छिन्। उनले विद्यालयमा पढाउने काम सुरु गरिन्, तिमी पनि आऊ भनिन्। गाउँ फर्केर फेरि भेटौँला।"
आठवटा सुधार छन्। सबै पत्ता लगाउन सक्नुभयो भने तपाईंको नजर राम्रो छ; नसके पनि चिन्ता नलिनुहोस्, यही अभ्यासले बानी बनाउँछ।
दोस्रो अभ्यास: शुद्ध रूप छान्नुहोस्
तलका वाक्यमा कोष्ठकभित्रबाट शुद्ध रूप छान्नुहोस् र पछि उत्तर मिलाउनुहोस्।
- विद्यार्थीहरूले (बिद्यालय / विद्यालय) मा नयाँ कक्षा सुरु गरे।
- (पनि / पनी) तिमीले आजै फोन गर्नुपर्छ।
- उनी (शायद / सायद) भोलि आउँछिन्।
- हाम्रो (गाउं / गाउँ) मा बिजुली पुगेको छ।
- (धन्यवाद / धन्यबाद), तपाईंको सहयोग अमूल्य छ।
उत्तर: १. विद्यालय; २. पनि; ३. सायद; ४. गाउँ; ५. धन्यवाद। पाँचमध्ये चार वा बढी मिले राम्रो; कम मिले माथिको तालिका एकपटक फेरि पढ्नुहोस्। उत्तर मिलाउँदा कारण पनि सोच्नुहोस्: व तत्सम शब्दमा, स फारसी मूलमा र चन्द्रबिन्दु अनुनासिक स्वरमा।
कार्यालय, विद्यालय र प्रकाशनमा के ध्यान दिने
- विद्यार्थी: शोधपत्र वा निबन्धमा विश्वविद्यालयले हिज्जेको कुनै निर्देशिका तोकेको छ कि छैन हेर्नुहोस्।
- कार्यालय: सरकारी वा संस्थागत पत्रमा संस्थाको आफ्नै हिज्जे-नियम भए त्यही मान्नुहोस्। पत्रको भाषाको स्तरबारे औपचारिक र अनौपचारिक नेपाली लेखन मा छ।
- सामाजिक सञ्जाल: अनौपचारिक लेखनमा सानो हिज्जे फरक सहनीय हुन सक्छ, तर नाम, ठेगाना र आधिकारिक सूचनामा शुद्ध रूप लेख्नुहोस्।
बारम्बार सोधिने प्रश्न
हिज्जे र अलमलिने शब्दबारे सबैभन्दा धेरै उठ्ने प्रश्नका संक्षिप्त उत्तर तल छन्।
टुल प्रयोग गरेर हेर्नुहोस्
बारम्बार सोधिने प्रश्न
दिदी र दीदी मध्ये कुन शुद्ध हो?
नेपालमा प्रज्ञा-प्रतिष्ठानको परम्पराअनुसार "दिदी" लेखिन्छ, ह्रस्व इकारसहित। "दीदी" हिन्दी लेखनको असर हो। यो रूप हाम्रो हिज्जे डेटामा अझै बृहत् शब्दकोशसँग पुष्ट भइसकेको छैन, त्यसैले औपचारिक प्रयोगमा आफ्नो शब्दकोश हेर्नुहोस्।
सहर लेख्ने कि शहर?
नेपालीमा फारसी मूलको यो शब्द "सहर" लेखिने परम्परा छ; "शहर" हिन्दीमा चल्छ। सबै श लाई स बनाउने नियम भने होइन, किनकि संस्कृत मूलका शिक्षा, विशेष जस्ता शब्दमा श रहन्छ। शंका भए शब्दकोश हेर्नुहोस्।
२०६९ सालको शब्दकोशका हिज्जे अहिले मान्य छन्?
ती परिवर्तन व्यापक विवादपछि २०७२ सालमा फिर्ता लिइए र पहिलेका २०५८ र २०६७ सालका संस्करणका हिज्जे मान्य रहे, भन्ने जानकारी हामीसँग छ। शब्द-शब्दको तुलना हामीले मूल संस्करणबाट गरेका छैनौँ, त्यसैले प्रमाण चाहिए प्रज्ञा-प्रतिष्ठानको शब्दकोश हेर्नुहोस्।
AdeptWrite को हिज्जे जाँचले दीदी र शहर पक्रन्छ?
अहिले पक्रँदैन भन्नु ठीक हुन्छ। यसले पूर्णविराम, चन्द्रबिन्दु, दोहोरो स्पेस जस्ता लेखाइका नियम हेर्छ; पूर्ण नेपाली शब्दकोश जडान भएको छैन। त्यसैले यस्ता शब्द आफैं जाँच्नुहोस् वा हिज्जे पृष्ठमा हेर्नुहोस्।
सम्बन्धित गाइड
- नेपाली विराम चिह्न: पूर्णविराम, अल्पविराम र उद्धरणको नियम — नेपाली वाक्य पूर्णविराम "।" ले टुङ्गिन्छ, अङ्ग्रेजीको "." ले होइन। अल्पविरामले सूची छुट्याउँछ, प्रश्नमा "?" र उद्धरणमा ‘…
- औपचारिक र अनौपचारिक नेपाली लेखनमा के फरक छ? — औपचारिक नेपाली कार्यालय, निवेदन र परीक्षामा चल्छ; अनौपचारिक रूप च्याट र साथीभाइमा। पाठक, माध्यम र उद्देश्य हेरी तपाईं–हज…
- नेपालीमा सम्बोधन: तँ, तिमी, तपाईं, यहाँ, हजुर कहिले प्रयोग गर्ने — सुन्ने व्यक्तिको आदर हेरेर तँ, तिमी, तपाईं, यहाँ वा हजुर छानिन्छ, र क्रिया पनि फेरिन्छ। अपरिचित र ठूलालाई तपाईं, साथीलाई…
- कभर लेटर कसरी लेख्ने? नेपाली जागिर आवेदनको चरण, ढाँचा र नमुना — कभर लेटर सिभीसँग पठाइने एक पृष्ठको निवेदन हो, जसले किन यही पदमा तपाईं उपयुक्त हुनुहुन्छ भनेर बताउँछ। मिति, सम्बोधन, दुई–…