Alət sözləri necə sayır?
Mətn sözlərə bölünür, hər söz Azərbaycan dilinin qaydası ilə kiçik hərfə salınır (məsələn, “İzah” → “izah”, “IŞIQ” → “ışıq”) və eyni sözlər cəmlənir. Nəticə cədvəldə say üzrə azalan sırada verilir. Altında ümumi söz sayı, unikal söz sayı və gizlədilən ümumi sözlərin sayı görünür.
Ümumi sözləri (stop-sözləri) gizlətmək
Mətndə ən çox “və”, “bu”, “bir”, “üçün”, “ilə”, “də” kimi köməkçi sözlər təkrarlanır. Onlar mətnin mövzusunu göstərmir. “Ümumi sözləri gizlət” seçimi bu sözləri cədvəldən çıxarır. Siyahıda təxminən 50 ən çox işlənən köməkçi söz var; hər bağlayıcı və qoşma əhatə olunmur, ona görə cədvəldə bəzən belə söz qala bilər.
Alətin xüsusiyyəti: şəkilçili formalar
Azərbaycan dili aqqlütinativ olduğundan eyni kök müxtəlif formada işlənir: “kitab”, “kitabı”, “kitabda”, “kitablar”. Alət sözləri kökə gətirmir (lemmatizasiya etmir), ona görə bu formalar ayrı-ayrı sətirlərdə görünür. Bir mövzunun nə qədər işləndiyini görmək üçün cədvəldə oxşar formaları özünüz toplayın.
Mətnin təkrarlarını necə azaltmaq olar?
- Ən çox işlənən məzmun sözlərini cədvəldən seçin.
- Mətnə qayıdıb bəzi təkrarları əvəzlik, qısaltma və ya sinonimlə əvəz edin.
- Sinonim üçün Sinonim və Antonim Axtarışı alətindən istifadə edin, lakin sözün mənasının uyğun olub-olmadığını özünüz yoxlayın.
- Mətni yenidən yazmaq üçün Parafraz Aləti, ümumi həcmə baxmaq üçün Söz və Simvol Sayğacı kömək edir.
Nəticəni necə şərh etmək olar?
Mövzu sözünün çox işlənməsi normaldır: iqtisadiyyat haqqında məqalədə “iqtisadiyyat” sözü qabaqda olacaq. Problem eyni sifət, feil və ya bağlayıcı ifadənin dəfələrlə təkrarlanmasıdır. Cədvəldə mövzu sözünü atlayın və qalan yüksək saylı sözlərə baxın. Belə sözləri müxtəlif ifadələrlə əvəz etsəniz, mətn daha canlı oxunar.
Nümunə ilə yoxlama
Bir paraqrafı yapışdırıb ilk beş sözə baxın. Əgər ilk yerdə mövzu sözü deyil, “edir” və ya “olur” kimi feil durursa, mətn yəqin ki, bu köməkçi feillərlə doludur və yenidən yazılmalıdır.
Məhdudiyyətlər
Alət yalnız yapışdırılmış mətni sayır. Söz birləşmələrini (iki-üç sözlü ifadələri) ayrıca saymır, adları və ixtisarları ayırd etmir. Defislə yazılan sözlər alətin söz bölgüsünə görə bir və ya iki söz sayıla bilər. Nəticəni mətnin üslub qiyməti kimi yox, təkrarları tapmaq üçün vasitə kimi istifadə edin.