การอ้างอิง APA สำหรับแหล่งข้อมูลภาษาไทย: ชื่อผู้แต่ง ปี พ.ศ. และการเรียงรายการ

ประเทศไทยไม่มีมาตรฐานการอ้างอิงแห่งชาติเพียงฉบับเดียวที่ทุกสถาบันต้องใช้ บัณฑิตวิทยาลัยและคณะจำนวนมากกำหนด APA ฉบับดัดแปลงสำหรับภาษาไทย หลักที่ใช้ร่วมกันคือชื่อผู้แต่งเรียงชื่อต้นก่อนนามสกุล ปีตามที่พิมพ์ในเล่ม (มักเป็น พ.ศ.) และเรียงรายการตามอักษรไทย ส่วนรายละเอียดปลีกย่อยให้ยึดคู่มือของสถาบันที่รับงาน

คำตอบสั้น ๆ: ใช้ APA 7 เป็นฐาน แล้วตามคู่มือของสถาบัน

ในงานวิชาการภาษาไทย การอ้างอิงแบบนาม-ปีตาม APA 7 เป็นรูปแบบที่พบได้บ่อยในรายงาน วิทยานิพนธ์ และบทความวารสาร แต่ APA ต้นฉบับเขียนขึ้นสำหรับแหล่งภาษาอังกฤษ จึงมีคู่มือของมหาวิทยาลัยและวารสารไทยหลายแห่งที่ปรับรายละเอียด เช่น ลำดับชื่อ ปี พ.ศ. และการเรียงตามอักษรไทย

สรุปหลักที่พบบ่อยในคู่มือไทย (ตรวจกับคู่มือของคุณเสมอ):

1. ชื่อผู้แต่งไทย เขียนชื่อต้นก่อนนามสกุล เช่น สมชาย ใจดี ไม่สลับเป็นนามสกุลนำหน้าและไม่ใช้อักษรย่อชื่อต้นแบบภาษาอังกฤษ
2. ปี กรอกตามที่พิมพ์ในแหล่งนั้น แหล่งไทยส่วนใหญ่พิมพ์เป็น พ.ศ. ไม่ต้องแปลงเอง
3. การอ้างในเนื้อหา ใช้วงเล็บ (ชื่อ, ปี) หรือเมื่ออ้างตรงใส่เลขหน้า (ชื่อ, ปี, น. 34) ตามคู่มือ
4. การเรียงรายการ เรียงตามอักษรไทย ก ถึง ฮ ตามลำดับพจนานุกรม

บทความนี้อธิบายแต่ละข้อพร้อมตัวอย่างเป็นภาษาไทย ข้อมูลในตัวอย่างทั้งหมดเป็นข้อมูลสมมติเพื่อแสดงรูปแบบ ไม่ใช่หนังสือหรือบทความจริง ข้อกำหนดของสถาบันที่อ้างถึงในบทความนี้ตรวจจากแนวปฏิบัติทั่วไป ณ วันที่ 2026-11-01 และอาจเปลี่ยนแปลงได้ในแต่ละปีการศึกษา

มีมาตรฐานแห่งชาติหรือไม่

หลายประเทศมีมาตรฐานการอ้างอิงของตนเอง แต่สำหรับภาษาไทย ไม่พบเอกสารมาตรฐานเดียวที่ทุกมหาวิทยาลัยและวารสารถูกบังคับให้ใช้ สิ่งที่เกิดขึ้นจริงคือแต่ละสถาบันออกคู่มือการพิมพ์วิทยานิพนธ์หรือรายงานของตนเอง โดยมักอิง APA และเพิ่มข้อกำหนดเฉพาะ ขณะที่สาขาอื่นใช้ระบบต่างออกไป เช่น บางคณะด้านแพทยศาสตร์และวิทยาศาสตร์สุขภาพใช้ Vancouver วารสารบางฉบับใช้ Chicago หรือ IEEE และงานด้านกฎหมายหรือประวัติศาสตร์บางแห่งยังใช้เชิงอรรถ

ดังนั้นลำดับความสำคัญที่ปลอดภัยคือ

หากคู่มือของสถาบันขัดกับตัวอย่างในบทความนี้ ให้ตามคู่มือของสถาบัน เพราะผู้ตรวจรูปแบบวิทยานิพนธ์ตัดสินตามคู่มือนั้น

ชื่อผู้แต่ง: ชื่อต้นก่อนนามสกุล

ชื่อคนไทยเรียกกันด้วยชื่อต้นเป็นหลัก นามสกุลเป็นข้อมูลเสริม ธรรมเนียมการอ้างอิงภาษาไทยจึงต่างจากภาษาอังกฤษ

สิ่งที่คู่มือแต่ละแห่งต่างกันบ่อย ๆ คือ

• ในเนื้อหา ใช้ชื่อต้นอย่างเดียว หรือชื่อต้นพร้อมนามสกุล ผู้เขียนหลายแหล่งในไทยนิยมแบบแรก ส่วนบางคู่มือกำหนดแบบหลัง
• ผู้แต่งสามคนขึ้นไป ใช้คำว่า "และคณะ" แทน et al. กับแหล่งภาษาไทย
• คำนำหน้าและตำแหน่ง เช่น นาย นาง ดร. ศ. ผศ. พระ ไม่ใส่ในรายการอ้างอิง ยกเว้นคู่มือกำหนด ส่วนราชทินนามหรือสมณศักดิ์ ให้ดูตัวอย่างในคู่มือสถาบัน

ถ้างานของคุณมีทั้งแหล่งไทยและแหล่งต่างประเทศ จะเห็นว่าชื่อผู้แต่งสองกลุ่มมีลำดับต่างกัน (ไทยเรียงชื่อต้นก่อน ต่างประเทศเรียงนามสกุลก่อน) นี่เป็นเรื่องปกติของ APA ฉบับไทย ไม่ใช่ความผิดพลาด

เรื่องการเขียนชื่อไทยให้ถูกต้อง รวมถึงคำนำหน้าและการสะกด ดูเพิ่มที่ คำนำหน้าชื่อและการเรียกขานในภาษาไทย

ปี พ.ศ. และเมื่อไรควรเพิ่ม ค.ศ.

หนังสือ วิทยานิพนธ์ และบทความไทยส่วนใหญ่พิมพ์ปี พ.ศ. ลงในเล่ม หลักปฏิบัติคือ กรอกปีตามที่ปรากฏในแหล่งข้อมูลนั้น และใช้ระบบเดียวกันทั้งรายการ

• หนังสือไทยพิมพ์ พ.ศ. 2565 เขียนว่า (2565) ไม่ต้องแปลงเป็น 2022
• บทความต่างประเทศพิมพ์ 2022 เขียนว่า (2022)
• งานเดียวกันจึงมีปีสองระบบปนกันได้ เพราะแต่ละแหล่งพิมพ์ปีมาต่างกัน ผู้อ่านเข้าใจได้เมื่อแหล่งไทยเป็น พ.ศ. และแหล่งต่างประเทศเป็น ค.ศ. ตามที่พิมพ์
• ถ้าคู่มือสั่งให้ใช้ปีระบบเดียวทั้งฉบับ เช่น แปลงเป็น ค.ศ. เพื่อส่งวารสารนานาชาติ ให้แปลงทุกรายการแล้วระบุไว้ในคำชี้แจง เมื่อแปลง พ.ศ. เป็น ค.ศ. ให้ลบ 543 เช่น 2565 เท่ากับ 2022

บางคู่มือให้เขียนปีทั้งสองระบบในวงเล็บเหลี่ยมสำหรับงานสองภาษา เช่น (2565 [2022]) หากไม่มีข้อกำหนด ไม่ต้องเพิ่มเอง เพราะการเพิ่มโดยไม่จำเป็นทำให้รายการไม่สม่ำเสมอ

หมายเหตุสำหรับวันที่ของเว็บไซต์และข่าว: ใช้ปีและวันที่ตามที่ปรากฏบนหน้าเว็บ เช่น (2566, 15 มีนาคม) และเมื่อไม่พบปี ให้ใช้ (ม.ป.ป.) แทน n.d. ถ้าคู่มือของคุณกำหนดตัวย่อนี้ (ม.ป.ป. ย่อจาก ไม่ปรากฏปีที่พิมพ์) เรื่องการเขียนปี พ.ศ. ในประโยคทั่วไปดูที่ ตัวเลขไทยและวันที่ พ.ศ.

ตัวอย่างรายการอ้างอิงภาษาไทยตาม APA 7

ทุกตัวอย่างเป็นข้อมูลสมมติ

หนังสือ

สมชาย ใจดี. (2565). การสื่อสารในที่ทำงาน (พิมพ์ครั้งที่ 2). สำนักพิมพ์ตัวอย่าง.

บทความวารสาร

สุดา รักเรียน. (2564). การใช้สื่อสังคมออนไลน์กับการเรียนของนักศึกษา. วารสารตัวอย่างการศึกษา, 12(2), 45–60. https://doi.org/10.0000/example

ชื่อบทความไม่ใส่ตัวเอน ชื่อวารสารและเล่มที่ใส่ตัวเอน เลขฉบับอยู่ในวงเล็บ และถ้าไม่มี DOI ให้ใช้ URL ที่เข้าถึงได้ หรือไม่ใส่ตามคู่มือ

วิทยานิพนธ์

มานะ ตั้งใจ. (2563). ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการอ่านของนักเรียนมัธยมศึกษา [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยตัวอย่าง]. ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ตัวอย่าง.

เว็บไซต์ของหน่วยงาน

กระทรวงตัวอย่าง. (2566, 15 มีนาคม). รายงานประจำปี 2565. https://www.example.go.th/report

บทในหนังสือที่มีบรรณาธิการ

วิมล แสงดี. (2562). การเขียนรายงานเชิงวิชาการ. ใน นภา เรืองชัย (บรรณาธิการ), ทักษะการเรียนระดับอุดมศึกษา (น. 21–48). สำนักพิมพ์ตัวอย่าง.

ตัวย่อ "น." แทน "หน้า" และ "บรรณาธิการ" แทน Ed. ตามที่คู่มือไทยนิยม บางแห่งใช้ "pp." หรือ "ed." ให้ตามคู่มือเช่นกัน

แหล่งภาษาอังกฤษในงานภาษาไทย

Kahneman, D. (2011). Thinking, fast and slow. Farrar, Straus and Giroux.

รายการนี้เขียนตาม APA 7 ปกติ แล้วนำไปเรียงรวมกับรายการไทย

การเรียงรายการภาษาไทย

รายการท้ายเล่มเรียงตามตัวอักษรของคำแรกในแต่ละรายการ สำหรับภาษาไทยให้เรียงตามลำดับพจนานุกรม ก ถึง ฮ ตามหลักของราชบัณฑิตยสภา (ดูได้ที่ สำนักงานราชบัณฑิตยสภา) ข้อที่พลาดบ่อยคือ

1. สระนำหน้าไม่นับเป็นตัวแรก เ แ โ ใ ไ ให้ข้ามไปเรียงตามพยัญชนะที่ตามมา "เกษม" เรียงในหมวด ก
2. เรียงตามชื่อต้น เมื่อชื่อเขียนชื่อต้นก่อนนามสกุล และเรียงตามนามสกุลเฉพาะเมื่อคู่มือกำหนด
3. ชื่อซ้ำ ถ้าผู้แต่งคนเดียวกันมีหลายรายการ เรียงจากปีเก่าไปใหม่ ถ้าปีเดียวกันให้เติม ก ข ค ต่อท้ายปี เช่น 2565ก และ 2565ข
4. ภาษาไทยกับภาษาอังกฤษ คู่มือส่วนมากให้รวมรายการเป็นชุดเดียวโดยเรียงรายการไทยก่อนแล้วตามด้วยรายการภาษาอังกฤษ หรือแยกเป็นสองกลุ่ม คู่มือบางแห่งต่างกัน จึงควรตรวจ

การเรียงด้วยตนเองทำให้ผิดง่ายเมื่อรายการยาว ตัวช่วยเรียงในโปรแกรมประมวลผลคำ เช่น คำสั่ง Sort ของ Microsoft Word เลือกภาษาไทยได้ แต่ควรอ่านทวนผลอีกครั้ง

การอ้างในเนื้อหา: ตัวอย่างและรูปแบบ

ข้อสังเกต

• หลายแหล่งในวงเล็บเดียวเรียงตามอักษรของผู้แต่ง คั่นด้วยเครื่องหมายอัฒภาค
• การอ้างตรงจากข้อความภาษาไทยให้ใส่เครื่องหมายอัญประกาศและเลขหน้า ถ้าข้อความยาวตามเกณฑ์ของคู่มือ ให้ย่อหน้าแยกเป็นบล็อก
• ทุกชื่อและปีที่ปรากฏในเนื้อหาต้องมีรายการท้ายเล่ม และรายการท้ายเล่มทุกรายการต้องถูกอ้างในเนื้อหา อ่านความต่างระหว่างสองส่วนนี้ได้ที่ บรรณานุกรมกับเอกสารอ้างอิง ต่างกันอย่างไร

เช็กลิสต์ก่อนส่งงาน

• ตรวจแล้วว่าคู่มือของสถาบันหรือวารสารกำหนดรูปแบบใด และมีส่วนที่ต่างจาก APA 7 อะไรบ้าง
• ชื่อผู้แต่งไทยเรียงชื่อต้นก่อนนามสกุลทุกรายการ
• ปีตรงกับที่พิมพ์ในแหล่ง และรูปแบบวันที่ของเว็บไซต์สม่ำเสมอ
• ทุกการอ้างในเนื้อหามีรายการท้ายเล่ม และกลับกัน
• เรียงรายการตามอักษรไทย สระนำหน้าไม่ถูกนับ
• เลขหน้า ตัวย่อ (น. บรรณาธิการ และคณะ) ใช้แบบเดียวกันทั้งฉบับ
• URL และ DOI เปิดได้ และวันที่เข้าถึงใส่ตามที่คู่มือกำหนด
• ตรวจคำสะกดในชื่อเรื่องที่คัดลอกมา

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

1. สลับชื่อเป็นแบบอังกฤษ เช่น ใจดี, ส. กับผู้แต่งไทย ซึ่งไม่ตรงกับธรรมเนียมไทยในคู่มือส่วนมาก
2. แปลงปีเอง แล้วปนกับปีที่พิมพ์จริง ทำให้ค้นหาแหล่งต้นทางไม่เจอ
3. เรียงตามตัวอักษรที่เห็นแรกสุด ทำให้ "เ" นำหน้าถูกจัดผิดหมวด
4. คัดลอกรูปแบบจากรายงานรุ่นพี่ ซึ่งอาจใช้คู่มือฉบับเก่า
5. ลืมคู่กัน มีรายการท้ายเล่มแต่ไม่มีในเนื้อหา หรือกลับกัน

ใช้เครื่องมือของ AdeptWrite ช่วยอย่างไร

เครื่องมือสร้างบรรณานุกรม ของ AdeptWrite จัดรูปแบบ APA 7, MLA 9, Chicago, Harvard และ IEEE จากข้อมูลที่คุณกรอก ทำงานในเบราว์เซอร์ของคุณและไม่ใช้โควตา AI ข้อควรรู้เมื่อใช้กับแหล่งไทย (ตัวอย่างข้อมูลที่กรอกควรเป็นของแหล่งจริงของคุณ)

• เครื่องมือแปลงชื่อที่กรอกแบบ "ชื่อ นามสกุล" ให้เป็นรูปแบบนามสกุลนำหน้าและอักษรย่อตามธรรมเนียมอังกฤษ ซึ่งไม่ตรงกับ APA ฉบับไทย เช่น "สมชาย ใจดี" จะออกมาเป็น "ใจดี, ส." สำหรับผู้แต่งไทย ให้ตรวจผลเสมอ ชื่อที่กรอกเป็นคำเดียวหรือเลือกเป็นผู้แต่งแบบหน่วยงานจะไม่ถูกสลับลำดับหรือย่อ ซึ่งช่วยให้ชื่อคงลำดับเดิมได้ หรือจะแก้ข้อความที่คัดลอกไปด้วยตนเองก็ได้ ตัวคั่นผู้แต่งหลายคนในช่องกรอกคือเครื่องหมายอัฒภาค (;)
• คำเชื่อมอย่าง et al. และ pp. ในเครื่องมือเป็นรูปภาษาอังกฤษ เพราะตารางคำเชื่อมภาษาไทยยังไม่มี ต้องแก้เป็น "และคณะ" และ "น." เองถ้าคู่มือของคุณต้องการ
• ผลลัพธ์เป็นรายการที่ต้องตรวจเทียบกับคู่มือของสถาบันก่อนใช้ ไม่ใช่การรับรองว่าถูกต้องตามคู่มือทุกข้อ

ก่อนส่งงาน ใช้ ตรวจคำผิดภาษาไทย ตรวจคำสะกดในชื่อเรื่องและเนื้อหาที่เขียนเอง โดยเครื่องมือนี้เทียบกับพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554 และถ้าต้องการทวนว่าการอ้างครบถ้วนไหม อ่านเพิ่มที่ วิธีเลี่ยงการคัดลอกงานผู้อื่น การอ้างอิงถูกต้องเป็นส่วนหนึ่งของการแสดงที่มาของข้อมูล

ข้อควรจำ

APA ฉบับไทยไม่ได้มีเอกสารกลางฉบับเดียว สิ่งที่ตรวจสอบได้เสมอคือคู่มือของสถาบันที่รับงานของคุณ หลักกว้าง ๆ ที่ใช้ได้เกือบทุกที่คือเขียนชื่อไทยเรียงชื่อต้นก่อนนามสกุล กรอกปีตามที่พิมพ์ในแหล่ง เรียงตามอักษรไทย และให้รายการท้ายเล่มกับการอ้างในเนื้อหาตรงกัน

← คู่มือทั้งหมด