Verkort of verleng?
Verkort gooi uit wat nie nodig is nie: byvoeglike bysinne, herhalings en vulwoorde. Die kern (wie, wat, wanneer) bly. Brei uit gee dieselfde inhoud met meer verduideliking en oorgange, maar voeg nie nuwe feite, syfers of name by nie.
Wanneer help dit?
| Situasie | Modus |
|---|---|
| Opsomming met woordgrens | Verkort |
| Te lang e-pos | Verkort |
| Konsep wat te dun is | Brei uit |
| Alinea wat meer verduideliking nodig het | Brei uit |
Maak seker die betekenis bly
Wanneer jy verkort, kyk of iets belangriks weggeval het. Wanneer jy uitbrei, kyk of die model niks verkeerd bygevoeg het nie. Dit is ’n KI-model en dit kan foute maak, veral met name, datums en syfers. Vir ’n ware opsomming van ’n lang teks is die opsommer beter, want dit werk met kernpunte. Vir slegs ’n ander woordkeuse gebruik die parafraseerder.
Wenke vir goeie resultate
Verkort een paragraaf op ’n slag sodat jy kan sien wat weggeval het. Hou name, datums en syfers in die oorspronklike teks langsaan en vergelyk. As jy uitbrei, voeg self die ontbrekende feite by; die model sal dit nie vir jou uitdink nie. Vir skoolwerk geld die reël dat ’n opsomming in jou eie woorde moet wees: gebruik die resultaat as ’n eerste konsep en herskryf dit self. Onthou ook dat Afrikaans sy werkwoord in bysinne heel agter sit, sodat ’n verkorte bysin soms van volgorde moet verander.
Voorbeeld van uitbreiding
Die sin Die bus was laat. kan met Brei uit word: Die bus het later as gewoonlik opgedaag, en dit het die reisigers se oggendskedule ontwrig. Let op dat die tweede deel vermoedelik ’n aanname is. Daarom moet jy altyd kyk of die uitbreiding steeds by die werklike feite pas, en wat nie klop nie, uitvee.
Perke
Een verwerking neem hoogstens 6 000 karakters. Die resultaat sal nie altyd ’n presiese woordtal tref nie; gebruik die woordeteller om dit te kontroleer.