Paano Sumulat ng Kongklusyon (Wakas) ng Sanaysay at Thesis

Ang kongklusyon ay ang bahaging nagbibigay ng sagot at kahulugan sa lahat ng tinalakay: inuulit ang tesis sa bagong salita, binubuo ang pinakamahahalagang punto, at nagtatapos sa pangwakas na kaisipan. Hindi ito naglalagay ng bagong ebidensiya. Sa Kabanata 5 ng thesis, magkahiwalay ang buod ng natuklasan, kongklusyon at rekomendasyon.

Maikling sagot

Ang kongklusyon (tinatawag ding wakas o pangwakas na talata) ay ang huling bahagi ng sulatin na nagbibigay ng sagot sa tanong na itinaas sa panimula at nagpapaliwanag kung bakit mahalaga ang sagot na iyon. Sa sanaysay, isang talata na may tatlong gawain ang sapat:

1. Ulitin ang tesis sa bagong pananalita, hindi kopya ng unang pangungusap.
2. Buuin ang pinakamahahalagang punto nang maikli, nang walang bagong ebidensiya.
3. Magtapos sa pangwakas na kaisipan: implikasyon, hamon, panawagan o tanaw sa hinaharap.

Sa thesis na sumusunod sa karaniwang balangkas ng maraming unibersidad sa Pilipinas, magkakaiba ang buod ng natuklasan, kongklusyon at rekomendasyon sa Kabanata 5. Madalas silang pagkamalan na iisa, kaya ipapaliwanag ang pagkakaiba nila sa ibaba, kasama ang mga pang-ugnay na pangwakas, mga halimbawa ng mahusay at mahinang wakas, at kung paano makatutulong ang mga tool ng AdeptWrite.

Ano ang dapat gawin ng kongklusyon

Isipin ang mambabasang kababasa lang ng buong papel mo. Sa kongklusyon, kailangan niyang maramdaman na may narating ang pagbasa. Kaya:

• Sinasagot nito ang tanong ng panimula. Kung nagtanong ka kung dapat bang payagan ang cellphone sa klase, dapat may malinaw na sagot ang wakas.
• Pinagsasama nito ang mga punto sa isang kabuuang larawan, hindi lang inuulit isa-isa na parang listahan.
• Nagbibigay ito ng kahulugan: ano ang ibig sabihin ng natuklasan mo para sa estudyante, guro, komunidad o mambabasa?
• Maikli ito. Karaniwang hindi lalampas sa sampung porsiyento ng buong papel, bagaman walang mahigpit na batas dito.

Ano ang hindi dapat gawin

• Magdagdag ng bagong ebidensiya o bagong argumento. Kung mahalaga, ilagay ito sa katawan.
• Humingi ng paumanhin, gaya ng "Maaaring hindi ako eksperto, pero..." Pinahihina nito ang buong sulatin.
• Kopyahin nang buo ang panimula. Ibahin ang pananalita para may pag-usad.
• Magtapos sa pangungusap na walang laman, gaya ng "Iyan lang po ang aking masasabi" o "Sana ay may natutunan kayo."
• Maglagay ng matapang na pahayag na hindi napatunayan ng papel. Dapat tugma ang sinasabi mo sa ebidensiyang ipinakita.

Mga pang-ugnay na pangwakas

Ang pang-ugnay na pangwakas ay nagbibigay-hudyat na malapit nang matapos ang sulatin. Hindi kailangan sa bawat wakas, pero malaking tulong kapag natural ang gamit.

Gamitin ang mga ito nang katamtaman. Kung ang bawat pangungusap sa wakas ay nagsisimula sa pang-ugnay, mabigat itong basahin. Sapat na ang isa o dalawa. Para sa kumpletong listahan ng mga panandang pangdiskurso, tingnan ang mga pang-ugnay sa Filipino.

Tungkol naman sa kuwit pagkatapos ng pang-ugnay: karaniwang may kuwit pagkatapos ng "Samakatuwid," "Sa kabuuan," at "Bilang pagtatapos," kapag nasa unahan ng pangungusap. May hiwalay na paliwanag sa tuntunin sa paggamit ng kuwit.

Kongklusyon, buod at rekomendasyon sa Kabanata 5 ng thesis

Sa maraming unibersidad sa Pilipinas, ang Kabanata 5 ay karaniwang pinamagatang "Lagom, Kongklusyon at Rekomendasyon" (o "Summary, Conclusions and Recommendations" sa mga programang Ingles). Itinatakda ng bawat unibersidad at ng iyong adviser ang eksaktong pamagat at pagkakasunod, kaya sundin ang manwal ng departamento. Pero karaniwan ang tatlong bahaging ito, na magkaiba ang tungkulin:

Ang madalas na pagkakamali: ginagawang rekomendasyon ang kongklusyon, o inuulit lang ang mga numero sa Kabanata 4 at tinatawag itong kongklusyon. Ang kongklusyon ay hindi pag-uulit ng datos; ito ang kahulugan ng datos.

Halimbawa: mula natuklasan hanggang kongklusyon at rekomendasyon

Gawa-gawang halimbawa lamang ito para sa pagsasanay, hindi tunay na resulta ng pananaliksik.

Tiyak na tanong: Ano ang ugnayan ng oras ng trabaho ng mga working student at ng kanilang marka sa isang asignatura?

Natuklasan (halimbawa lang): Lumabas sa sarbey sa isang klase na mas mababa ang karaniwang marka ng mga nagtatrabaho nang mahabang oras kaysa sa mga nagtatrabaho nang kaunti.

Kongklusyon (batay lamang sa natuklasan):

Mahihinuha na may kaugnayan ang bilang ng oras ng trabaho at ang marka ng mga mag-aaral sa pag-aaral na ito. Gayunman, hindi nito pinatutunayan na ang trabaho ang sanhi ng mas mababang marka, dahil limitado ang saklaw ng sarbey sa isang klase.

Rekomendasyon:

1. Iminumungkahi sa tanggapan ng gabay at pagpapayo na magbigay ng iskedyul ng konsultasyon na akma sa oras ng mga working student. 2. Iminumungkahi sa mga susunod na mananaliksik na palawakin ang saklaw at gumamit ng mas maraming kalahok upang masuri kung may sanhi at bunga.

Pansinin na may limitasyon ang kongklusyon, hindi lampas sa ebidensiya. Ito ang tanda ng tapat at mahusay na pananaliksik.

Mga halimbawa ng mahina at mahusay na wakas (sanaysay)

Paksa: Dapat bang limitahan ang cellphone sa silid-aralan?

Mahina:

Sa kabuuan, iyan ang aking opinyon tungkol sa cellphone. Marami pang ibang dahilan pero hindi ko na ito maisusulat dito. Maraming salamat po sa pagbabasa.

Walang tesis, may bagong ideya na hindi pinalawak ("marami pang dahilan"), at pangwakas na pasasalamat na hindi nagdaragdag ng kahulugan.

Mahusay:

Samakatuwid, hindi tuluyang pagbabawal ang sagot sa suliranin ng distraksiyon, kundi malinaw na patakaran kung kailan at paano gagamitin ang cellphone. Kapag ginagamit ito sa pananaliksik at sa emergency lamang, napananatili ang pokus ng klase nang hindi inaalis ang kapakanan ng mag-aaral. Ang hamon ngayon ay hindi kung papayagan o hindi ang cellphone, kundi kung paano tuturuan ang kabataan na maging responsable sa paggamit nito.

Inulit ang tesis sa bagong salita, binuo ang dalawang punto (pokus at kapakanan), at nagtapos sa hamon.

Mga paraan ng pagtatapos

Mga hakbang sa pagsulat ng kongklusyon

1. Basahin muli ang tesis at ang topic sentence ng bawat talata sa katawan.
2. Isulat ang sagot sa pangunahing tanong sa isang pangungusap, sa bagong pananalita.
3. Piliin ang dalawa o tatlong pinakamahalagang punto at buuin nang maikli. Huwag ilista lahat.
4. Magdagdag ng kahulugan: bakit mahalaga ito, at para kanino?
5. Pumili ng pangwakas na kaisipan mula sa talaan sa itaas.
6. Alisin ang bagong ebidensiya at ang mga paumanhin.
7. Basahin nang malakas at tiyaking tugma ito sa panimula. Basahin din ang paano sumulat ng panimula.

Checklist bago isumite

• Sinasagot ba ng wakas ang tanong ng panimula?
• Inulit ba ang tesis sa bagong pananalita?
• Walang bagong ebidensiya o argumento?
• Hindi lampas sa ebidensiya ang mga pahayag (walang "pinatutunayan" kung mungkahi lang ang datos)?
• Sa thesis: magkahiwalay ba ang buod, kongklusyon at rekomendasyon, at sumusunod sa format ng unibersidad?
• Hindi ba sobrang dami ng pang-ugnay na pangwakas?
• Tama ang baybay at bantas ayon sa Ortograpiyang Pambansa ng Komisyon sa Wikang Filipino (KWF)?

Mga karaniwang pagkakamali

• "Sa pagtatapos ng aking sanaysay..." Hindi kailangang ianunsiyo na tapos na; ipakita sa nilalaman.
• Paggamit ng "konklusyon" at "kongklusyon" nang walang pagkakapare-pareho. Ang parehong baybay ay makikita sa mga akda; sundin ang anyong hinihingi ng gabay ng paaralan mo at gamitin ito nang pare-pareho sa buong papel.
• Pag-uulit ng buong buod ng kuwento sa sanaysay na pagsusuri. Ang pagsusuri ay nagtatapos sa hatol o pananaw, hindi sa pagbabalik ng banghay.
• Pagkalito ng buod at kongklusyon sa Kabanata 5. Ang buod ay nagsasabi ng ano ang natuklasan; ang kongklusyon ay nagsasabi ng ano ang ibig sabihin nito.
• Rekomendasyong hindi galing sa natuklasan. Dapat may batayan sa resulta ang bawat mungkahi.

Paano makatutulong ang mga tool ng AdeptWrite

• Paragraph Generator ay may mode na "Wakas" na gumagawa ng draft na talata mula sa ideya mo. Gamitin ito bilang panimulang burador at isulat muli ayon sa totoong nilalaman ng papel mo.
• Summarizer Tagalog ay makatutulong sa pagkuha ng mga pangunahing punto ng sarili mong mahabang teksto bago mo buuin ang kongklusyon. Basahin ang resulta at tiyaking tapat pa rin ito sa orihinal.
• Grammar Checker Tagalog at Spell Checker Tagalog ay nagmumungkahi ng pagtatama sa grammar, baybay at bantas.
• Paraphrasing Tool Tagalog ay puwedeng gamitin para ibahin ang pananalita ng tesis kapag inuulit ito, kasama ang pagsuri kung hindi nagbago ang kahulugan.

May limitasyon ang bawat run ng mga tool at mga mungkahi lang ang ibinibigay ng mga ito. Kung gagamit ng AI sa draft, sundin ang patakaran ng paaralan o unibersidad mo at ihayag ang tulong kung kinakailangan. Ikaw ang mananagot sa nilalaman at sa katumpakan ng bawat pahayag. Kung may sinipi kang sanggunian sa kongklusyon, ilista ito sa bibliograpiya at talasanggunian.

← Lahat ng gabay