Wat beteken PS? Postscriptum in Afrikaanse briewe en e-posse

PS staan vir postscriptum, Latyn vir “ná die skrif”. Dit is ’n kort bykomende sin of twee wat ná jou naam en slotgroet kom. In Afrikaans sien jy ook NS (naskrif). Gebruik dit vir ’n laaste gedagte of ’n vriendelike aanraking in ’n persoonlike brief of e-pos, maar nie vir belangrike inligting of in ’n formele aansoek nie.

Die kort antwoord

PS is die afkorting van die Latynse post scriptum, wat letterlik “ná geskryf” of “ná die skrif” beteken. Dit is ’n kort nota wat ná jou handtekening of naam staan, as jy iets onthou of wil beklemtoon nadat die brief eintlik klaar is. In Afrikaans gebruik mense dit in gedrukte briewe, kaartjies, e-posse en boodskappe.

Die Afrikaanse woord daarvoor is naskrif, afgekort NS. Jy sal dit dikwels in ouer of meer formele skryfwerk raak loop; baie Afrikaanssprekendes gebruik vandag ook die internasionale PS, omdat dit in Engels voorkom. Albei is verstaanbaar. Kies een en bly daarby binne dieselfde brief.

Hoe lyk ’n PS?

’n PS kom altyd ná die slotgroet en jou naam, nooit voor nie:

Hoogagtend Anna Kruger

PS: Ek bring Saterdag vir ons die resepteboek saam waaroor ons gesels het.

Dit bestaan uit een of twee sinne. As dit langer word, hoort dit in die hoofteks.

PS, P.S. of NS?

Die Afrikaanse Woordelys en Spelreëls (AWS) van die Taalkommissie is die gesag vir die spelling van Afrikaanse woorde; kyk daar of in ’n Afrikaanse woordeboek soos die Woordeboek van die Afrikaanse Taal (WAT) as jy van ’n bepaalde skryfwyse seker wil wees. Vir afkortings is die belangrikste riglyn konsekwentheid: kies PS of NS en gebruik dit dwarsdeur die dokument dieselfde.

Na die afkorting plaas skrywers ’n dubbelpunt of ’n punt, en dan ’n spasie: “PS: …” of “PS. …”. Albei kom voor; die dubbelpunt is baie algemeen in e-posse.

Waar kom die PS vandaan?

Voor rekenaars was ’n brief handgeskryf of getik. As jy ná die laaste reël ’n nuwe gedagte gehad het, kon jy nie maklik die bladsy herskryf nie; jy het dit eenvoudig onderaan bygevoeg. Daar kom die gebruik vandaan. Vandag kan jy in ’n e-pos die teks enige tyd wysig, so ’n PS is meestal ’n stylkeuse: dit trek die oog en gee die boodskap ’n persoonlike toon. Dit is ook hoekom dit beter in ’n briefie aan ’n vriend of in ’n nuusbrief pas as in ’n kontrak.

PS in e-posse en op die foon

In ’n e-pos is die PS ’n stylmiddel, want jy kan die teks altyd verander voor jy stuur. Baie skrywers gebruik dit juis omdat ’n aparte reël ná die handtekening opval. Op WhatsApp en ander kitsboodskappe sien jy dit selde: daar stuur mense eenvoudig ’n tweede boodskap. Wil jy tog ’n PS in ’n kitsboodskap gebruik, hou dit by vriende en familie.

Onthou dat ’n PS jou handtekeningblok in ’n e-pos kan volg. Plaas dit dus bo die outomatiese handtekening (jou titel, maatskappy en kontaknommer) en nie daarna nie, anders lyk dit of dit deel van die maatskappy se standaardteks is.

Wanneer is ’n PS gepas?

• Persoonlike briewe en kaartjies. “PS: Groet vir Oupa.” Dit voel warm en natuurlik.
• Vriendelike e-posse aan kollegas wat jy goed ken. “PS: Dankie vir die koek gister; die span het dit baie geniet.”
• Nuusbriewe en bemarkings-e-posse. ’n PS kan opval en word dikwels gebruik vir ’n laaste uitnodiging of ’n kennisgewing, solank dit eerlik is. Moenie valse dringendheid of valse skaarste skep nie.
• Skoolbriewe en kennisgewings. “PS: Onthou om Maandag jou sportklere te bring.”
• Spesiale geleenthede. ’n Verjaardagkaartjie se PS kan ’n grappie of ’n belofte bevat.

Wanneer is ’n PS nie gepas nie?

• Formele aansoekbriewe. In ’n aansoek om ’n pos moet alles in die liggaam van die brief staan. ’n PS laat dit lyk of jy nie beplan het nie. Sien ook formaat van ’n aansoekbrief.
• Kontrakte, regsbriewe en amptelike korrespondensie. Alles wat belangrik is, hoort in die teks. ’n PS word maklik misgekyk of anders vertolk.
• Belangrike inligting. Sluit nooit die sluitingsdatum, die betaalbedrag of ’n veiligheidswaarskuwing net in ’n PS in nie. Lesers wat vinnig deurkyk, mis dit.
• Elke e-pos. As alles ’n PS het, verloor dit sy effek.
• ’n Onderhoudsversoek of ’n klag. Hier verwag die leser ’n helder, kort boodskap sonder nagedagtes.

Voorbeelde in Afrikaans

Persoonlike brief

Liewe Tannie Sarie

Baie dankie vir die heerlike koeksisters. Ons het almal een gehad voor die bus gery het.

Liefde Marlé

PS: Ons kom die vakansie weer by jou oor. Sal jy dan jou beroemde melktert bak?

Kollega-e-pos

Hallo Johan

Die verslag is aangeheg. Sê asseblief as daar nog iets ontbreek.

Groete Zanele

PS: Die vergadering van Donderdag skuif na 10:00 toe.

Let op: in die tweede voorbeeld is ’n PS eintlik nie gepas nie, want die vergaderingstyd is belangrik. Dit is beter om dit in die hoofteks te sit:

Hallo Johan

Die verslag is aangeheg. Let op dat die vergadering van Donderdag na 10:00 skuif. Sê asseblief as daar nog iets ontbreek.

Groete Zanele

Nuusbrief

Ons sien jou graag by die skool se opelugkonsert op 14 november 2026.

Groete Die organiseerders

PS: Kaartjies is by die skoolkantoor te koop, solank daar nog plek is.

Hoe skryf mens ’n goeie PS?

1. Hou dit kort. Een of twee sinne.
2. Maak dit enkelvoudig. Een gedagte, een aksie.
3. Gebruik ’n persoonlike of warm toon, tensy dit ’n formele nuusbrief is.
4. Moenie nuwe, deurslaggewende inligting verberg nie. ’n PS beklemtoon of voeg by; dit vervang nie die boodskap nie.
5. Wees eerlik. Moenie dit gebruik om lesers te mislei of onder druk te plaas nie.
6. Lees die brief weer sonder die PS. Is dit nog volledig? Dan is die PS ’n bonus. Is dit nie, skuif die inhoud na die hoofteks.

Algemene foute

• PS voor die slotgroet. Dit kom altyd ná jou naam.
• Twee of drie PS’e. Een is aanvaarbaar; ’n tweede (PPS) is speels; meer is vermoeiend.
• Wisselende vorm. Moenie PS en NS in dieselfde brief meng nie.
• Hoofletters sonder rede. “P.S.” en “PS” is albei reg; “Ps” of “ps” in ’n formele brief lyk slordig.
• ’n PS in ’n e-pos se onderwerpreël. Dit werk nie; die onderwerpreël moet die inhoud noem.

Hoe AdeptWrite jou kan help

Die e-pos- en briefskrywer kan ’n e-pos vir jou opstel; jy kan dan self ’n PS byvoeg as dit by die geleentheid pas. Die toonveranderaar wys hoe dieselfde boodskap formeel of informeel kan klink, wat help om te besluit of ’n PS in jou geval gepas is. Die grammatikatoetser en speltoetser gaan tik- en spelfoute na, met die AWS as riglyn vir Afrikaans. Hulle is hulpmiddels, nie finale gesag nie: lees altyd self deur. Kyk ook na hoe om ’n e-pos af te sluit vir die slotgroet wat voor die PS kom.

← Alle gidse